Czym jest i co może zrobić ChatGPT

Zacznijmy od początku. ChatGPT to model językowy opracowany przez firmę Open AI. Jest to chatbot wspomagany przez sztuczną inteligencję, który rozmawia z jego użytkownikiem. Występuję w dwóch wersjach. Darmowa umożliwia prowadzenie tekstowej konwersacji z botem. Płatna GPT-4 dodaje do tego np funkcjonalności związane z wprowadzaniem obrazów do konwersacji i ich interpretacją. 

Czym właściwie może zajmować się ChatGPT? Po pierwsze może zaproponować nam pomoc w rozwiązaniu problemów, napisać dla nas scenariusz spotu reklamowego czy zaplanować kampanię marketingową jakiegoś produktu. Po drugie pomóc nam z prostymi tekstami takimi jak krótkie maile czy eseje. Potrafi też kodować.

Na pierwszy rzut oka wygląda to zatem bardzo obiecująco. Natomiast póki co jest to tylko model wspomagany AI. Co za tym idzie ma pewne ograniczenia. Po pierwsze ma zamkniętą bazę wiedzy z której korzysta. Powoduje to, że niektóre podane przez niego informację mogą być nieaktualne. Po drugie nie ma zdolności samoistnego uczenia się. Może być przetrenowany przez pracowników Open AI, którzy sprawdzają poprawność danych wprowadzonych do konwersacji przez użytkownika. I w końcu ChatGPT jest ograniczony wiedzą samego użytkownika. Im bardziej szczegółowe i wynikające z naszej wiedzy polecenie dostanie tym lepszy tekst napisze. To wszystko sprowadza się do tego, że ChatGPT nie jest nieomylny. Należy zatem sprawdzać i weryfikować pomysły które nam przekazuje. 

Czy AI wyprze niektóre zawody z rynku?

To pytanie zaczęło się pojawiać w momencie rozkwitu ChatGPT. Business Insider opublikował nawet artykuł dotyczący 10 grup zawodów, które mogą w przyszłości zostać zastąpione przez AI.

Wskazali oni takie zawody jak:

1. Zawody techniczne (koderzy, programiści, inżynierowie oprogramowania, analitycy danych)
2. Osoby pracujące w mediach (copywriterzy, pracownicy reklamy, dziennikarze, twórcy tekstów technicznych)
3. Zawody związane z prawem (radcowie prawni i asystenci prawni)
4. Analitycy badań rynkowych
5. Nauczyciele
6. Osoby pracujące w finansach (analitycy i osobiści doradcy finansowi)
7. Traderzy Giełdowi
8. Graficy
9. Księgowi
10. Pracownicy obsługi klienta (również sprzedawcy)

Warto jednak wspomnieć, że w wypadku części tych zawodów jak np. nauczyciele czy radcowie prawni AI nie będzie w stanie zautomatyzować wszystkich procesów. Konieczne będzie też tutaj „ludzkie spojrzenie na sytuację”

Już dziś widzimy rozwiązania, które umożliwiają nam np. robienie zakupów bez udziału kasjera. Żabka otworzyła już 50 sklepów Nano. Zakupy odbywają się w kilka sekund – Skanujemy kartę płatniczą, wpisujemy numer telefonu, wchodzimy do sklepu, ściągamy towary ze sklepowej półki i wychodzimy. System kamer wraz z AI rozpoznają jakie produkty zostały przez nas zabrane. Następnie nasza transakcja zostanie sfinalizowana. System nie zapisuje obrazu i nie identyfikuje użytkowników co oznacza zachowanie prywatności i bezpieczeństwa. Podobne rozwiązania testuje w naszym kraju też Carrefour.

W wypadku innych zawodów również, jak się wydaje,  jesteśmy jeszcze przed momentem 100 procentowego zastąpienia nas przez AI. Póki co mamy do czynienia z narzędziami wspomaganymi przez sztuczną inteligencję, które mogą nam pomóc w wykonywaniu naszej pracy. Poza ChatemGPT jest wiele innych aplikacji, które wspomagane przez AI są w stanie tworzyć piękne rzeczy. Weźmy na ten przykład aplikację Lensa. Jest ona w stanie stworzyć na podstawie naszych zdjęć piękne avatary w klimacie fantasy, cyberpunk i kilku innych. Są też programy pomagające pisać, kodować, robić muzykę czy pomagać w montażu filmów.

Świetną funkcję tego typu dodał ostatnio Photoshop. Polega ona na tym, że zaznaczamy dany obszar na zdjęciu i piszemy co ma się tam znaleźć. Następnie Photoshop wstawia obiekt do zdjęcia. 

Czy jest się zatem czego bać?

Zdawałoby się, zatem że póki co nasze zawody są bezpieczne. I tak, i nie. Bardzo dużo zależy tutaj od etyki twórców sztucznej inteligencji i narzędzi z nią związanych. Szczególnie, że Microsoft, który jest inwestorem w firmie OpenAI w marcu tego roku zwolniła lub oddelegowała do innych zadań ludzi odpowiedzialnych za kwestie etyki w pracy nad AI. Jest to przejaw tego, że wyścig zbrojeń związanych z opracowaniem najlepszej sztucznej inteligencji mocno przyspieszył. Narzędzia wspierane przez AI jak np. asystenci pomagają nam bowiem już od kilku lat, ale Teraz jednak wystartowało to z kopyta. 

Microsoftowi zależy na tym aby jak najszybciej dać klientom nowe wersje swoich produktów związanych z AI, a to oznacza, że etyka i to czego nie powinny robić chatboty schodzi na dalszy plan. To z kolei może, ale nie musi spowodować bardzo dynamiczny rozwój sektora AI. Co z kolei może w przyszłości doprowadzić do powstania Wirtualnych Programistów. Jednak nikt nie wie za ile ta przyszłość nastąpi i na razie, przynajmniej naszym zdaniem nie ma się jeszcze czym martwić. 

Są też zawody takie jak pracownik administracyjny, czy nauczyciel które są na razie bezpieczniejsze, bo choć AI może je wspierać w codziennych zadaniach to w ich wypadku konieczny jest też aspekt ludzki, który stanowi wartość dodaną i pozwala np. dzieciom lepiej się uczyć, czy pracownikom lepiej korzystać z biur. 

Podsumowanie

Reasumując temat myślimy, że AI nie zabierze nam w najbliższym czasie pracy. Pomimo ewidentnego startu “wyścigu zbrojeń” w tym departamencie technologii w najbliższych latach raczej nie zobaczymy samodzielnie działającej Sztucznej Inteligencji na dużą skalę. Jesteśmy jeszcze na starcie prac. Co za tym idzie obecne narzędzia są jeszcze wadliwe i wymagają albo naszej kontroli (Patrz ChatGPT). Ponadto w niektórych zawodach dodatkowym atutem jest “aspekt ludzki”, a to bez w pełni rozwiniętej rozumnej, a może nawet “uczuciowej” AI będzie nie do zastąpienia. Póki co należy zatem patrzeć na AI jako na narzędzie pomocne w bardziej wydajnej pracy.  

PS. Niniejszy tekst powstał bez udziału ChatGPT ;)

Post ChatGPT i AI ukradnie Ci pracę. Czy rzeczywiście jest się czego bać? pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Czym tak właściwie jest Metaverse? 

Metaverse jako pojęcie po raz pierwszy zostało użyte w powieści “Zamieć” (“Snow Crash”) Neala Stephensona w 1992 r. W swojej powieści Stephenson użył go do opisu równoległego, wirtualnego świata. W tym świecie ludzie przez swoje awatary pracowali, uczestniczyli w kulturze czy w końcu nawiązywali relację. Później termin metaverse pojawiał się głównie w literaturze, głównie tej zajmującą się futurologią, czyli nauką, której celem jest prognozowanie przyszłości w różnych dziedzinach życia. Sam termin zniknął też zatem z powszechnego użytku. Tą sytuację zmienił dopiero rok 2020. 

Rok 2020 i powrót do Metaverse. 

Rok 2020 był rokiem który na długo pozostanie w naszej pamięci. Głównie za sprawą Pandemii COVID 19, która zamknęła nas w domach na ostatnie dwa lata. To właśnie COVID spowodował zmiany w naszym życiu, takie jak choćby przejście części z nas na pracę zdalną. Pandemia też spowodowała, że w odpowiedzi na wyzwania jakie nam postawiła wróciliśmy do pierwotnych rozważań dot. Metaverse. 

Na początku 2020 roku Metaverse określało się bowiem głównie to, co działo się w świecie gier komputerowych. Stworzone przez ich twórców światy stały się nie tylko źródłem rozrywki ale również miejscem nawiązywania relacji, wspólnych spotkań czy przeżyć. 

Jako przykład niech posłużą choćby dwa koncerty, który odbyły się w świecie gry Fortnite. Pierwszy z nich to koncert Rapera Travisa Scotta z kwietnia 2020 roku (który mimo “darmowego” uczestnictwa przyniósł mu dochód rzędu nawet 20 milionów dolarów). Drugi odbył się w sierpniu 2021 r i jego gwiazdą była Ariana Grande. Co prawda nie wiadomo ile artystka zainkasowała z tego eventu ale biorąc pod uwagę jej rozpoznawalność jest to raczej kwota większa od tej jaką zarobił Travis Scott. 

Metaverse współcześnie

Współcześnie termin metaverse stał się ponownie modny. Głównie za sprawa Marka Zuckerberga, który zapowiedział prace nad stworzeniem takiego uniwersum i za sprawą zmiany nazwy firmy Facebook na Meta. Nikt jednak nie pokusił się jeszcze o kompletną skondensowaną definicję tego terminu. Powiem więcej eksperci w temacie twierdzą, że nie potrafią zdefiniować dokładnie czym jest metaverse i jakie warunki trzeba spełnić, żeby zostać za metaverse uznanym. Reasumując tą część współcześnie trudno określić czy mamy już do czynienia z metaverse. Są dwa podejścia do tematu. Z jednej strony mamy ludzi, którzy uznają klasyczną definicję metaverse i mówią, że mamy coś co można określić mianem proto-metaverse. Drudzy natomiast mówią, że nie można jeszcze określić czym jest metaverse i jakie czynniki go definiują. Wiemy natomiast, że obecnie mamy do czynienia z czynnikami pomagającymi i hamującymi rozwój metawersum. 

Rewolucja Web 3.0 a metaverse.

To czynnik sprzyjający powstawaniu metaverse. Chodzi o rozwój Internetu. Pokrótce można podzielić ten rozwój na 3 etapy.

Po pierwsze mamy Internet z jego początków określany mianem Web 1.0., który umożliwiał nam przeglądanie treści i prostą statyczną interakcję (np. wysłanie formularza kontaktowego). Jest to era stron zapisanych w statycznym HTML, które patrząc dziś są po prostu proste i estetycznie brzydkie. 

Drugi etap to Web 2.0., gdzie poza przeglądaniem treści sami jesteśmy w stanie je tworzyć. To tutaj znajdziemy wszelkie systemy tworzenia treści (CMS) takie jak WordPress, Joomla czy Drupal. Ponadto tutaj można przypisać też wszelkiej maści portale społecznościowe, które umożliwiają nam komentowanie rzeczywistości w czasie rzeczywistym. Dzięki tej rewolucji wszyscy staliśmy się współtwórcami globalnej sieci internetowej. 

Web 3.0

Najważniejsza dla koncepcji metaverse wydaje się jednak być ewolucja Internetu do poziomu Web 3.0. Tutaj z kolei początek i przyczynek do zmian dało wprowadzenie systemu blockchain i kryptowalut (takich jak Bitcoin czy Ethereum).

Ich powstanie umożliwiło z kolei powstanie systemu DeFi – czyli Decentralized Finance. Różni się on od Państwowych systemów finansowych tym, że w transakcjach (odbywających się przez blockchain) rezygnujemy z pośredników. Np istnieje aplikacja webowa, która umożliwia mi pożyczkę pieniędzy pod zastaw konkretnej kryptowaluty.

Dla przykładu przyjmijmy pożyczam od Ciebie kwotę 30 tys. dol. pod zastaw mojego  1 bitcoina.(w dniu pisania tego paragrafu kurs bitcoina wynosił dokładnie 30. 413,90 USD) Umawiamy się, że pożyczka zostanie zwrócona w przeciągu 30 dni. Jeśli się tak nie stanie to system automatycznie upłynni bitcoina a ty również automatycznie otrzymasz jego równowartość w Dolarach amerykańskich. Całość odbywa się bez jakichkolwiek pośredników (banku, windykatora, komornika itp.), co mocno ułatwia całą transakcję. 

Kolejnym możliwym dzięki blockchainowi rozwiązaniem stało się DAO. czyli Decentralized Autonomic Organization. W telegraficznym skrócie to Organizacja zarządzana w sposób demokratyczny, gdzie prawo głosu w danej sprawie ma każdy jej członek. Prawo głosu danego członka jest zapisane na tokenie blockchain. To z kolei umożliwia zupełnie anonimowe głosowanie członków. Najbardziej popularnym typem DAO są DAO Inwestycyjne. Ich członkowie mają wspólny portfel z kryptowalutami i wspólnie decydują na co przeznaczyć zgromadzone w nim środki. Jest to jednak tylko jeden z przykładów. Inne to np. DAO grantowe – wspierające środkami konkretne aplikacje, DAO społecznościowe (coś na kształt gildii w grach RPG), czy medialne, gdzie odbiorcy decydują o treściach publikowanych przez twórców. 

Kluczowym pojęciem zarówno w kontekście DeFi jak i w DAO są kwestie związane z własnością. Oba te systemy dają nam możliwość posiadania swojej własności w sieci – czy to prawa głosu w DAO,  czy też posiadania swojej jednostki kryptowaluty. Zatem Internet stał się miejscem, gdzie nie tylko możemy współtworzyć treści ale również, niezależnie od instytucji państwa możemy posiadać własność i to jest esencja Rewolucji WEB 3.0.

Współczesny Metaverse- czy jest kompletny? 

Odpowiadając najprościej nie, nie możemy mówić o jednym kompletnym Metaverse. Nie chodzi mi tutaj oczywiście o to, że nie istnieje żaden metaverse. Natomiast brakuje jednej zasadniczej sprawy. Z definicji uznawanej przez część ludzi wynika, że powinna to być połączona sieć, gdzie ludzie mogą wchodzić w interakcję, pracować czy bawić się wspólnie. Natomiast współczesnym metaversom czy raczej proto-metaversom brakuje właśnie tego elementu połączenia. Zazwyczaj są to środowiska powstałe w jednym konkretnym celu (praca, gra, tworzenie relacji) i nie są ze sobą w żaden sposób połączone. O pełnym kompletnym metaverse będziemy mogli mówić, gdy firmy nad nim pracujące dojdą do konsensusu i połączą swoje usługi. W międzyczasie warto raczej mówić o proto-metaverse. 

Co stoi na przeszkodzie wprowadzeniu pełnego Metaverse?

Tu można wyróżnić kilka czynników. Przede wszystkim jest to jeszcze kwestia wystarczającej technologii. Jeśli chcielibyśmy skonstruować spójny metaverse to konieczna byłaby obróbka bardzo dużej ilości danych w czasie rzeczywistym. Współcześnie nie ma jeszcze komputerów, które posiadałyby odpowiednią mocą obliczeniową. 

Po drugie kwestia partykularnych interesów poszczególnych spółek, które nad metaverse pracują. Wyścig do tego kto pierwszy stworzy i opatentuje spójny metaverse trwa w najlepsze.  Jeśli chcielibyśmy stworzyć spójny system potrzebny byłby konsensus. Ponadto wyzwaniem będzie też tutaj kwestia wzajemnych połączeń i integracji między usługami. Póki co jesteśmy jeszcze na etapie tworzenia “małych” meta-światów, czyli czegoś co można określić mianem proto-metaverse. 

Po trzecie obecna sytuacja rynkowa i międzynarodowa. Wojna na Ukrainie, sankcję przeciw Rosji, Embargo na gaz i paliwa i ich niedobory w światowej gospodarce. To wszystko doprowadziło do znacznego spowolnienia gospodarki. To z kolei wpłynęło na wszystkie aspekty metaverse i proto-metaverse. Jako przykład można choćby pokazać załamanie rynku kryptowalut z którym mamy obecnie do czynienia. Współcześnie kwestia Metaverse zdaje się schodzić na dalszy plan ze względu na problemy z jakimi boryka się świat.

Przykłady Proto-metaverse. 

Na koniec przejdźmy do współczesnych przykładów takich proto-metaversów. Na pewno za przykład można uznać gry formatu Roblox, The Sandbox czy Fortnite, które oferują użytkownikom inny równoległy do rzeczywistego świat. W tym świecie istnieje zarówno możliwość wspólnego spędzania czasu ze znajomymi, wspólnej zabawy czy jak w wypadku Fortnite nawet wzięcia udziału w wydarzeniu kulturalnym.

Po drugie możemy powiedzieć o proto-metaverse, które są ściśle celowościowe. Tutaj możemy wyróżnić choćby Facebook Workplace, który jest biurem w wirtualnym świecie i służy głównie do odbywania spotkań i pracy w zespole. Podobny zarys maja również środowiska pracy stworzone przez firmy w Indiach i Wielkiej Brytanii. Wymieniłbym też tutaj cały sektor DeFi wraz z giełdami kryptowalut i sektorem NFT. . 

W końcu wymieniłbym te, które pozwalają nam na posiadanie jakiejś wirtualnej nieruchomości i są na pograniczu gry i Marketplace. Tutaj mieści się choćby Decentraland, Second Life, czy SuperWorld. W tych światach za kryptowalutę możemy nabyć jego części stworzyć na niej coś swojego, unikalnego, a następnie, jeśli będziemy mieli taką chęć sprzedać “nasz twór” innym. Te światy wypracowały swoje minigospodarki, które pozwalają na taką właśnie wymianę dóbr między ich uczestnikami.Być może to właśnie ta gałąź jest najbliższa klasycznej definicji metaverse o którym myślał Stephenson. 

Metaverse, a zwykli ludzie?

Pojawia się więc pytanie co my jako zwykli ludzie możemy wyciągnąć z Metaverse? Czy jest coś co dzięki niemu zyskamy? Jako że jest to jeszcze projekt w trakcie realizacji bardzo trudno odpowiedzieć jednoznacznie na tak postawione pytania. Duże firmy zyskały przez metaverse kolejne miejsce do promocji swoich marek, pracy i zarobku.

Natomiast dla zwykłego przeciętnego człowieka, mamy potencjalne źródło inwestycji de facto nie regulowanych państwowo, co może stanowić swoistą sferę wolności. Po drugie kolejne pole do interakcji i kształtowania relacji międzyludzkich co szczególnie w trakcie i po Pandemii (która co do zasady cały czas trwa) będzie szczególnie istotne. Po trzecie metaverse daje nam potencjalnie nowy styl życia, gdzie praca zdalna, przy pomocy avatarów będzie na porządku dziennym.

Są to jednak póki co rozważania teoretyczne, bo jeszcze przez jakiś czas pozostaniemy w sferze proto-metaverse, gdzie doświadczymy częściowego spotkania z ideą metaverse.

Podsumowanie

Reasumując, metaverse w klasycznym ujęciu, przedstawiony jako alternatywny świat, gdzie ludzie żyją zarabiają bawią się jeszcze nie powstał. Można powiedzieć, że obecnie trwa wyścig o palmę pierwszeństwa w zaprojektowaniu takiego świata. Dziś ludzie też nie do końca wiedzą jeszcze jak ma on wyglądać (nawet znawcy tematu mówią, że nie wiedzą). Jednak jesteśmy na dobrej drodze do jego powstania. Ułatwia nam to znaczenie rewolucja Web3.0. dzięki której możemy posiadać części Internetu. O tym że jesteśmy na dobrej drodze świadczy też rozwój proto-metaversów takich jak Second Life, Decentraland czy Fortnite. Jednak spójny wielki metaverse to melodia przyszłości, być może niedalekiej ale jednak przyszłości. Warto czekać na to jak to się rozwinie. Ja będę czekał na pewno :) 

Post Metaverse – co to takiego i czy możemy już o nim mówić? pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Social media przeszły ewolucję z okazjonalnego miejsca do pogadania z przyjaciółmi do praktycznie jedynego w 100% bezpiecznego, w sensie epidemii, miejsca spotkań z innym człowiekiem. W tym tekście podzielimy się z Wami naszymi przemyśleniami dot. trendów w Social Media. Jest to temat bardzo szeroki. Ja w tym tekście zwrócę szczególną uwagę na trendy, które być może nie są nowościami, ale moim zdaniem, zostaną z nami na dłużej. Serdecznie zapraszam do lektury.

Social Media stały się Platformą do Social Commerce.

Trzeba zacząć od prostego stwierdzenia. W socjałach odbywa się normalny handel. Nie są to tylko płatne reklamy na Facebooku czy Instagramie. Należy tutaj powiedzieć o całych działalnościach, które przeniosły swój kanał dotarcia do klienta w sferę Social Media. Wszystko, począwszy od pierwszego kontaktu z naszym produktem lub usługą, przez jej zakup po wsparcie po zakupowe przenosi się do Social Mediów.

Badanie „The power of social & live commerce”, które przeprowadziła Fundacja Kobiety e-biznesu pokazuje jednoznacznie, że 27% Polaków dokonało chociaż jednego zakupu za pośrednictwem Social Mediów. Jest to zatem, statystycznie rzecz biorąc, więcej niż co czwarty przedstawiciel naszego kraju. Co czwarty z kupujących zakupiło produkt w trakcie transmisji live na portalu społecznościowym. 44% tej grupy zadeklarowało też, że będzie częściej kupowało w ten sposób.

Dlaczego tak jest? Przede wszystkim dlatego, że zakupy przez Socjale są proste. Widzimy produkt, który nam się podoba klikamy obrazek i zostajemy przekierowani na stronę produktu. Dalej dokonujemy zakupu w myśl klasycznego E-Commerce i gotowe. Dodajmy do tego możliwość możliwość zapłaty w szybki i wygodny sposób (np. przez Blik połączony z Messengerem, który proponuje serwis TPay wraz z KODA)

Po drugie dlatego, że Samo E-Commerce bardzo przyspieszyło w trakcie pandemii. Zamiast wyjść na zakupy zamawialiśmy je z dostawą do domu. Stąd pojawienie się nowych rozwiązań typu „Lisek”. Który umożliwia zrobienie nam zakupów przez kuriera i dostarczenie pod drzwi. Rozwój rynku wpłynął na wszystkie jego gałęzie w tym na Social Commerce.

Reasumując należy powiedzieć jasno. Bezpowrotnie straciliśmy Social Media jako miejsce pokazywania słodkich kotków i bezinteresownego aktualizowania statusów. W zamian dostaliśmy kolejną platformę do sprzedaży, którą powinniśmy jako przedsiębiorcy wykorzystać, gdyż będzie się rozwijać.

Ekonomia Twórców będzie się rozwijać.

Ekonomia twórców (Creator Economy) to nic innego jak wspieranie Marek produktów przez Twórców internetowych. Najlepiej widać to w Polsce choćby w kampaniach McDonalda, który przez współpracę z raperem Matą nie tylko dotarł do nowych odbiorców, ale i zachęcił starych do spróbowania swojego nowego produktu.

W tym tekście nie chcę się skupiać na konkretnej kampanii, jednak zwrócić uwagę na fakt, że Social Media udostępniają twórcom efektywną współpracę z markami. Chodzi tutaj zarówno o prostą reklamę danego produktu, jak rynki referencyjne i inne formy marketingu.

Facebook, TikTok, Instagram i inne stały się bowiem głównymi źródłami rozrywki w tym trudnym czasie. To z kolei przyciągnęło do nich nowych użytkowników (TikTok był w zeszłym roku najczęściej pobieraną aplikacją w Sklepie Google). Do tego, większość z Twórców treści posiada konta na przynajmniej jednym, jeśli nie więcej z portali. Współpraca zatem kwitnie w najlepsze a sam rynek influencerski jest jednym z najszybciej rozwijających się rynków na świecie. Szacuje się, że obecnie jest on wart 100 miliardów dolarów i że będzie jeszcze rósł.

Jest to oczywiście z korzyścią dla obu stron, gdyż ok 50 mln. znanych twórców treści na świecie, w zamian za dofinansowanie swojej działalności (nie tylko pieniężnie, ale też np. sprzętowe), oferuje firmom nowych potencjalnych klientów. Często takich do których bez ich pomocy marki po prostu nie byłyby w stanie dotrzeć.

Zatem jeśli mamy możliwość wykorzystania influencera w naszej kampanii to powinniśmy to jak najszybciej zrobić. Ten generalny trend może być lekko przystopowany w Polsce, bo UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) pod koniec zeszłego roku zaczął baczniej przyglądać się ich działalności, ze względu na przypadki kryptoreklamy. Natomiast biorąc pod uwagę to ile strony mogą na tym zyskać myślę, że ten trend będzie nadal funkcjonować.

Krótkie, pionowe Video jest w cenie.

Generalnie mówi się o tym, że coraz trudniej przychodzi nam jako ludziom skupienie uwagi na danej rzeczy lub zadaniu. Łatwo przychodzi nam być rozkojarzonym, co w czasie pandemii jeszcze bardziej się nasiliło. Nasza uwaga staje się zatem z dnia na dzień coraz bardziej cenna.

Dodatkowo większość czasu w Social Media spędzamy na naszych telefonach. Jeśli dodamy do tego fakt rozkwitu platform takich jak TikTok, czy rolki na Instagramie zobaczymy, że to co przyciąga nas do SM to krótkie Video, które możemy odpalić na naszych telefonach. To widać też w statystykach. Rolki (Rolls) na Instagramie przyciągają więcej osób niż wszystkie inne formy. Podobinie jest z Twittami z Video czy Pinami na Pinterest.

Zatem jeśli chcesz przyciągnąć klienta nagraj pomysłowe, indywidualne krótkie wideo i wrzuć je na Twoją relację na Insta, Facebooka czy TikToka :-)

TikTok w rozkwicie

TikTok to aplikacja, która z niszowej stała się przez pandemię jednym z głównych graczy. W zeszłym roku przebiła ona 1 miliard aktywnych użytkowników miesięcznie. Dla porównania Facebook ma 2,9 miliarda, Youtube – 2.2 miliarda i Instagram – 1,4 miliarda. Tiktok stał się zatem czwartą siłą w Social Media. Zyskuje on też non stop nowych użytkowników. Został on pobrany 656 milionów razy w samym 2021r.

Jednocześnie jest to aplikacja statystycznie najbardziej lubiana przez Pokolenie Z, które dorastało we w pełni scyfryzowanym Społeczeństwie i które uważane jest za nowe pokolenie Trendseterów. Jednak nie tylko oni korzystają z TikToka. Jest on rozciągnięty na wszystkie grupy wiekowe. Wynika to z faktu, że szukaliśmy rozrywki w Pandemii, a ta aplikacja była prostym źródłem jej dostarczenia. 

Wszystko wskazuje na to, że ten trend będzie się dalej rozwijał, zwłaszcza, że większość dużych graczy „ukradła” funkcjonalności TikToka. Jednak okazało się, że nie jest to rozwiązanie dla każdego. Na przykład w wypadku Twittera, funkcja Fleets nie spełniła swojej funkcji i została usunięta.

No Filter Feed i autentyczność zamiast perfekcji.

Jakiś czas temu na Instagramach królował trend kreatywnego układania zdjęć w feedzie tak, aby np. powstała z nich jakaś grafika. Były to też perfekcyjne dogiglane zdjęcia z zastosowanymi filtrami.

Dziś zamiast perfekcyjnie ustawionych feedów ze zdjęciami przechodzimy do feedów, które zawierają zdjęcia, które są bliżej „życia codziennego”. To wszystko wpisuje się w trend wzrostu autentyczności i odejścia od „Perfekcjonizmu” w Social Media.W ten sposób budujemy jako marki naszą wiarygodność, co jest poszukiwane przez klientów w dzisiejszych czasach. Pokazujemy bowiem, że jesteśmy podobni do nich- swoi.

Prowadząc zatem stronę swojej firmy/ marki, bloga zachowajmy w niej autentyzm i zadbajmy o jak najbardziej autentyczny przekaz, zamiast dogigliwać i pielęgnować zdjęcia. Autentyczność to przyszłość Social Media.

Memy wracają ze zdwojoną siłą.

Ostatnią rzeczą o której chciałbym powiedzieć jest fakt, że szczególnie w dzisiejszych czasach szukamy w Social Mediach rozrywki. Mają one stanowić odskocznie od ponurej codzienności, która kształtuje się wokół. W związku z tym drugą młodość przeżywają wszelkiego rodzaju memy, śmieszne filmy czy inne zabawne infografiki. Znajduje to odzwierciedlenie w tym co publikują Twórcy na swoich social mediach, chcąc bardzo często rozbawić swoich odbiorców a przy okazji zachęcić ich do oglądania kolejnych treści.

Niestety ma to też swoją „gorszą stronę”. Mianowicie taką, że szukając wartościowych treści na Platformach Społecznościowych jesteśmy wręcz zalewani contentem zabawnym i nie aż tak wartościowym. Ze swojej strony powiem też, że taka sytuacja bywa strasznie uzależniająca. Znalezienie jednej śmiesznej treści powoduje przypływ endorfin i chęć utrzymania tego statusu – co napędza koło i tak chcąc tylko sprawdzić co się dzieje łapię się na tym, jak długo siedzę na konkretnym portalu.

Podsumowanie

Podsumowując, trzeba stwierdzić, że bardzo trudno powiedzieć jak zmienią się Social Media w 2022r. Bezapelacyjne jest to że Social Media w dobie pandemii zmieniły swój profil, podobnie jak my zmieniliśmy się jako społeczeństwo.

Obok beztroskich statusów naszych znajomych prężnie rozwija się tam rynek Social Commerce i Creators Economy, dzięki którym łatwo możemy zrobić zakupy w trakcie przeglądania Facebooka czy Instagrama. Z drugiej jest to pewien mechanizm ucieczki w „Śmieszny content”, dzięki czemu możemy choć na chwilę zapomnieć o problemach, które mamy.

Dalej rozwijają się też trendy związane z urządzeniami mobilnymi i ich wykorzystaniem (pionowe filmiki, czy fenomen TikToka. W końcu firmy dążą do zbudowania jak największej wiarygodności i autentyczności, aby w ten sposób zjednać sobie klientów.

Post Social Media w 2022r – na co należy zwrócić uwagę? pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Czym jest produktywność?

Tradycyjnie zacznijmy od krótkich definicji. Encyklopedycznie rzecz biorąc Produktywność jest to stosunek wyprodukowanej oraz sprzedanej produkcji, w określonym i badanym czasie, do włożonej w tą produkcję pracy.

A po naszemu to stosunek wszystkiego co zrobiliśmy w danym czasie (czyli nasza efektywność ) do włożonej w ten efekt pracy.

Zatem kiedy możemy mówić o tym że mamy dobrą produktywność? Ano wtedy, kiedy małymi nakładami osiągniemy duże efekty w wyznaczonym czasie.

Poprawa Produktywności – czym jest?

Kiedy zatem można mówić o poprawie produktywności? Definicyjnie kiedy jeden lub więcej składników ulega poprawie. Po ludzku wtedy kiedy w danym okresie takim samym nakładem sił jesteśmy w stanie osiągnąć takie same lub lepsze efekty lub kiedy jeśli ten sam rezultat uzyskujemy w krótszym czasie. Poprawa produktywności jest też wtedy jeśli do osiągnięcia rezultatu potrzeba jest mniej nakładów i sił w danym czasie. Warto zatem dążyć do optymalizacji jak największej ilości czynników.

Analogicznie jeśli któryś z czynników się pogarsza możemy mówić o spadku produktywności.

Poprawa Produktywności – Jak możemy ją osiągnąć?

Tutaj wskazałbym przynajmniej kilka sposobów, z których teraz każdy krótko omówię.

Dobrze zaplanuj pracę (Skorzystaj z rzeczy, które Ci to ułatwią)

Zacznijmy od kwestii planowania. To powinniśmy robić zawsze, gdy zaczynamy jakiś projekt lub zadanie. Nie bez kozery mówi się, że dobry plan to podstawa. I teraz jest cała masa rzeczy, które mogą Ci ułatwić ten etap. Zacznijmy choćby od aplikacji, dzięki którym rozpiszesz swój plan i będziesz go nadzorować (typ TO-DO) przez takie, które umiejscowią twój plan w czasie (Aplikację kalendarzowe).

Jeśli chcesz się dowiedzieć o nich więcej to pisaliśmy o nich tutaj. Jeśli jesteś przedstawicielem bardziej analogowego podejścia do rzeczy to wystarczy tutaj zwykły kalendarz. Sprawa wygląda tutaj zupełnie tak samo. Dodatkowym plusem dobrego planu jest zobowiązanie się (przed zespołem lub samym sobą) do zrealizowania czegoś w konkretnym terminie, co jak wskazują badania również pozytywnie wpływa na produktywność. Tutaj jeszcze jedna sprawa. Nie skupiaj się na dogigliwaniu każdego detalu – określ ramy, rusz z projektem i działaj!!! Zbytni perfekcjonizm może zabić twój projekt w zarodku.

Zachowaj porządek w miejscu pracy.

Kolejna rzecz to kwestia porządku  w miejscu pracy. Warto go utrzymywać, aby nie tracić czasu na szukanie rzeczy potrzebnych do projektu, zadania. To powszechne twierdzenie.  Natomiast są tacy, którzy mimo zdawać by się mogło bałaganu na biurku nie tracą czasu na szukanie rzeczy. W takim „nieładzie artystycznym” bowiem wiedzą gdzie szukać swoich rzeczy i gdy, nie daj Boże ktoś posprząta stanowisko ich pracy wtedy popadają w panikę i nie mogą niczego znaleźć. Obie grupy, moim zdaniem mają opcję bytu, zwłaszcza, że jak mówił Albert Einstein „Jeżeli zabałaganione biurko jest oznaką zabałaganionego umysłu, to czego oznaką jest puste biurko?”

Work Smarter, Not Harder.

Tu chodzi mi głównie o kwestię skrótów w pracy. Generalnie mówi się o tym, że coś zrobione ”na skóty” jest zrobione w sposób niedbały i będzie mniej użyteczne, Natomiast uważam że jeśli skrót nie wpływa na wynik a skraca czas potrzebny do wykonania czegoś to bez skrupułów powinniśmy z niego skorzystać. Kluczowe jest tutaj bowiem kryterium efektu uzyskanego w krótszym niż standardowo czasie. W ten sposób często powstawały rozwiązania innowacyjne, które przyczyniały się do rozwoju ludzkości jako takiej. Wyobraźcie sobie np. sytuację, gdy cały czas liczylibyśmy analogicznie…. ale tak dosłownie wszystko. I postawcie sobie teraz pytanie o to dlaczego człowiek wynalazł najpierw liczydło, potem kalkulatory mechaniczne i elektroniczne czy w końcu po prostu komputer. Tak chodziło właśnie o poprawę produktywności i oszczędność czasu. Zatem jeśli masz możliwość uzyskać skrótem taki sam rezultat jaki twój towarzysz uzyska tradycyjnie i potrafisz dowieść jakości swojego sposobu, to po prostu to zrób.  

Dbaj o przerwy.

Kolejna sprawa do kwestia przerw. Nie jesteśmy (jeszcze) maszynami i musimy rozplanować również czas na odpoczynek. Warto w trakcie prac nad projektem, dla zachowania higieny pracy, robić sobie raz na jakiś czas przerwę i np. wstać od komputera i przejść się po świeżym powietrzu. Praca non-stop wpływa choćby na naszą koncentrację i na to jak szybko wykonujemy jakieś zadania (zmniejszając obie wartości). Powiem więcej są ludzie zapracowujący się na śmierć, czego przykładem może być japoński syndrom Karoshi. Zatem dbaj o swoje przerwy i rozprostuj swoje kości od czasu do czasu.  

Naładuj swoje baterię.

Tu trochę nawiązując do poprzedniego punktu można powiedzieć, że sen jest lekarstwem na wszystko. Jeśli dojdziesz do jakiegoś trudnego momentu i nie możesz sobie z nim poradzić to „przespanie się” z problemem może pomóc. Warto jednak zaznaczyć, że każdy z nas jest inny i ma swoje czasy w których jest bardziej lub mniej produktywny. Mówi się tutaj o tzw. „Skowronkach”, czyli ludziach produktywnych w godzinach porannych i o „Sowach” szczególnie aktywnych w godzinach nocnych. Ja z doświadczenia mogę powiedzieć, że jestem bardziej Skowronkiem niż Sową – peak produktywności to dla mnie czas od ok. 9 do 13, czasami 14 . Zarówno jednak w wypadku Sów i Skowronków sen odgrywa kluczowe znaczenie. Nie ma jednej poprawnej długości snu, która jest lekiem na wszystko. Czas snu potrzebny do regeneracji organizmu jest cechą jednostkową. Warto słuchać swojego organizmu w tej sprawie.

Poranne i wieczorne nawyki

Warto w tym miejscu poruszyć jeszcze jedną kwestię. Mianowicie taką, żeby zaplanować sobie poranne i wieczorne rytuały. Te poranne pobudzające (takie jak np. poranny trening, streaching czy medytacja) a wieczorne uspokajające i wyciszające (np. przeczytanie książki, zaplanowanie kolejnego dnia etc.). Co ważne po przebudzeniu nie sięgaj od razu po telefon i nie sprawdzaj wiadomości (wiemy, że jest to kuszące), staraj się też nie zasypiać z telefonem, bo to źle wpływa na sen.

Warto też zaczynać dzień od najtrudniejszej części, czyli jak mówi Bryan Tracy „zjeść tę żabę”. Przydatne jest też dzielenie dużych zadań na mniejsze części. Dzięki temu mamy nasze małe zwycięstwa, które ułatwiają nam drogę do celu (dają nam poczucie postępu).

Słuchaj swojego organizmu i bądź elastyczny.

Jeśli o słuchaniu organizmu mowa. Ten punkt można skrócić w krótkich żołnierskich słowach: Jeśli masz „flow” to pracuj, odpoczniesz później. Nie trzymaj się sztywno założeń i jeśli widzisz że Ci, mówiąc kolokwialnie „żre” to przesuń przerwę. Ta zasada działa też w drugą stronę, jeśli czujesz, że ni jak nie możesz się skupić to zrób sobie chwilę przerwy.

Walcz z Prokrastynacją.

Teraz słów kilka o Prokrastynacji. Dogłębniej o tym czym jest i jak sobie z nią radzić napisaliśmy tutaj. Natomiast w kontekście produktywności trzeba powiedzieć że zastępowanie czy odkładanie zadań na później obniża Twoją produktywność, bo zamiast robić to co powinieneś robisz rzeczy mniej ważne, które mógłbyś zrobić później. Rozplanuj zatem dzień pod względem tego, co jest najistotniejsze, a co można odłożyć w drodze do osiągnięcia celu.

Podsumowanie

Reasumując. jak największa produktywność jest czymś co powinniśmy starać się osiągnąć w biznesie. Dzięki temu nasze działania dadzą efekty. Jednocześnie nie jest to takie proste – walczymy z prokrastynacją i innymi trudnościami takimi jak rozpraszanie przez Social Media. Należy jednak starać się ją zwiększać. W ten sposób będziemy w stanie zrobić więcej, lub zrobić to co mamy zrobić w krótszym czasie. To z kolei daje nam miejsce na rozwój (własny lub swojego biznesu), co powinno być naszym celem J To tyle w tym artykule. Mamy nadzieję, że po jego przeczytaniu zaczniecie pracę nad swoją produktywnością. Do usłyszenia przy kolejnym wpisie na blogu.

Post Produktywność – czym jest, jak o nią dbać i jak ją poprawić? pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Rośliny w biurze – Korzyści

Zacznijmy od omówienia kilku korzyści , które idą w parze z roślinami w biurze. Poniżej znajdziecie cztery takie korzyści.

1. Poprawa koncentracji i samopoczucia.

Zwiększają poczucie bezpieczeństwa. Działają uspokajająco, koją nerwy ale również motywują do działania. Badania pokazują ponadto, że w zielonych przestrzeniach spada odsetek błędów popełnianych przez pracowników. Statystycznie o 12%.

2. Zwiększenie estetyki i komfortu miejsca pracy.

Po drugie dobrze zadbane rośliny są po prostu ładne.  Rośliny w biurze zwiększa wilgotność powietrza, pochłaniają promieniowanie z monitorów. Ponadto zielony działa uspokajająco, a ponadto dowiedziono też, że kolor zielony dobrze wpływa na zmęczone od komputera oczy.

3. Poprawa jakości powietrza.

Po trzecie rośliny w biurze poprawiają jakość powierza. Proces fotosyntezy zachodzi bowiem zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz. Zatem zmieniamy dwutlenek węgla na tlen. Ponadto rośliny filtrują powietrze  z „szkodliwych substancji”, jonizują je i nawilżają. Jakby tego było mało to poprzez obserwację roślin możemy zaobserwować, że powietrze w biurze jest np. za suche. 

4. Poprawa wizerunku Firmy/Przestrzeni – Wizerunek ProEko.

Ostatnia korzyść to korzyść wizerunkowa dla przestrzeni/ firmy. Zielone biura są utożsamiane z postawą Pro- Ekologiczną. Badania przytoczone powyżej również mówią o tym, że pracownicy pracujący w „zielonych przestrzeniach” również, statystycznie czują się zaopiekowni/ zadbani przez właścicieli takich przestrzeni/ pracodawców. 

Dbanie o rośliny w biurze – Przykłady

Teraz przejdźmy do omówienia kilku przykładów roślin, które możemy pielęgnować w naszej przestrzeni biurowej. To tylko przykłady, oraz porady dot. tego jak dbać o wskazane poniżej rośliny.

Ficus Elastica

   

Instrukcja

• Światło: Duża ilość Słońca, nie przestawiać.
• Temperatura :
  • Lato: 18-22 st.C,
  • Zima minimum 15 st. C
• Podlewanie: Lubi Wodę,
  • Latem do 2 razy w tygodniu,
  • Zimą Rzadziej. Warto zraszać liście wodą
• Nie lubi kurzu na liściach- przecierać mokrą ściereczką. Nie przycinamy, Usuwamy zwiędłe liście.
• Młode fikusy przesadzać co rok do doniczki rozmiar większej, stare rośliny rzadziej.

Tzw. Fikus Sprężysty to pochodząca z Indii roślina, która ma piękne ozdobne liście. W naturze występuje jako drzewo, natomiast w Polsce traktowany jest jako roślina doniczkowa. Jeśli ich pielęgnacja będzie właściwa to może osiągnąć do 2 m. wysokości.

Ficus Benjamina

   

Instrukcja

• Światło: Częściowo zacienione, nie bezpośrednio na słońcu, unikamy przeciągów. nie przestawiamy.
• Temperatura:
  • Lato: Optymalnie 18- 22 st. C, Nie więcej niż 28 st. C.
  • Zima: minimum 15 st. C
• Podlewanie: Nie Lubi dużo wody, Podlewamy gdy ziemia jest lekko przesuszona min. 1 raz w tygodniu.
• Przesadzamy 1 na 2 lata do większej doniczki. Nawozimy nawozem uniwersalnym 1 raz na 3 tygodnie.
• Można przycinać podobnie do Bonsai.

Nieco bardziej „grymaśną” rośliną z rodziny fikusów jest Figowiec Benjamina. Ważna jest tutaj kwestia gleby. Warto aby miała dużo próchnicy, była przepuszczalna i żyzna. Doniczka powinna być nieco „przyciasna”. W za dużej doniczce Benjamin nie będzie rósł.

Nolina (Beukarnea Wygienta)

   

Instrukcja

• Światło: Duża ilością światła, bez przeciągów.
• Temperatura:
  • Lato: 18- 22 st. C.
  • Zima: 9 -13 st. C.
• Podlewanie: 1 raz na 2-3 tygodnie, obficie. zimą rzadziej.
• Przesadzamy 1 na 2 – 3 lat
• Nawozimy nawozem wieloskładnikowym o małej ilości azotu.

Potocznie zwana „nogą słonia”, w naturze rośnie w Meksyku na płaskowyżach. W Polsce jest traktowana jako kwiat doniczkowy. To długowieczna łatwa do uprawy roślina. Roślina nie toleruje przeciągów. Powinna być w żyznej, przepustowej glebie najlepsze jest połączenie ziemi ogrodowej z np. gruboziarnistym piaskiem w stosunku 2:1.

Dracena

   

Instrukcja

• Światło: Z dużą ilością światła, nie bezpośrednio wystawiona na słońce.
• Temperatura:
  • Lato: ok. 21 st. C.
  • Zima: minimum 13 st. C.
• Podlewanie: latem 1-2 razy w tygodniu, zimą rzadziej. Nie zostawiamy wody w podstawce
• Nawozimy nawozem płynnym rozcieńczonym w wodzie raz na 2 tygodnie.
• Statystycznie należy przesadzić do większej doniczki co 2-3 lata, gdy doniczka jest za mała. Starych Roślin nie przesadza się.

Kolejnym rodzajem roślin dobrze sprawdzającym się w biurach są draceny. Do tego rodzaju należy ok 40 gatunków roślin. Jeśli roślina ma zbyt ciepłe lub suche warunki jej liście mogą żółknąć i opadać. Zdobycie właściwego podłoża umożliwiają gotowe mieszanki sprzedawane dla tych kwiatów doniczkowych. Starszych roślin nie trzeba przesadzać. Wystarczy tylko zmienić wierzchnią warstwę ziemi na świeżą.

Kaktus Wielkanocny

   

Instrukcja

• Światło: Duża ilość światła, nie bezpośrednio wystawiony na słońce. Warto zacienić lekko stanowisko firanką lub żaluzją. Przestawiamy dwa razy do roku.
• Temperatura:
  • Lato: 18-20 st. C.
  • Zima: ok 10 st. C. Gdy pojawią się pąki 16 -18 st. C.
• Podlewanie: latem wtedy gdy ziemia dokładnie przeschnie, zimą ograniczamy podlewanie do minimum.
• Kaktus lubi wilgotne otoczenie – zraszajmy go wodą pomijając pąki.
• Nawozimy nawozem do kaktusów z niską zawartością azotu co 2 tygodnie w okresie wzrostu

Jeśli naprawdę nie masz ręki do kwiatów w twoim biurze mogą zagościć również kwitnące kaktusy. Jako przykład podajemy tutaj Kaktusa Wielkanocnego. Roślina ta rośnie w naturze w koronach drzew lasów deszczowych w Brazylii, jednak zaskakująco dobrze radzi sobie również z klimatem umiarkowanym. Nazwa wywodzi się stąd, że kwitnie on w okolicach Świąt Wielkanocy. Jednak jego kwiaty żyją bardzo krótko – ok. 3 dni.

Sensewieria gwinejska

   

Instrukcja

• Światło: Stanowisko Słoneczne lub częściowo zacienione.
• Temperatura:
  • Lato: 21 – 24 st. C.
  • Zima: 18 st. C.
• Podlewanie: latem 1 raz na 1-2 tygodni, zimą nawet co 3 tygodnie. Nie zostawiamy wody w podstawce.
• Nawozimy nawozem płynnym wieloskładnikowym rozcieńczonym w wodzie raz na 3 tygodnie.
• Młode rośliny przesadzamy co 2 lata. Starsze co 3 lata.

Roślina pochodzi z Gwinei. Dzięki temu dobrze znosi ciężkie warunki takie jak susze, duże różnice temperatur czy nasłonecznienie. Dlatego jest też rośliną łatwą do hodowli doniczkowej w mieszkaniu/ biurze. Rośnie do 100-120 cm wysokości, choć są też sprzedawane odmiany niższe (np. do 30 cm).

Podsumowanie

Podsumowując temat rośliny w biurze to nie tylko kwestia estetyczna. Ich posiadanie wpływa pozytywnie na produktywność i koncentrację pracujących w nim osób nawet o 15 procent. Wpływają pozytywnie na poczucie bezpieczeństwa i dają odpocząć zmęczonym oczom. Ponadto są dobre dla atmosfery biura – szczególnie jeśli chodzi o powietrze.

Biorąc powyższe pod uwagę zachęcamy do posiadania roślin w biurach. Kilka przykładów fajnych roślin pokazaliśmy powyżej. Reasumując nakład pracy jest stosunkowo niewielki, a korzyści mogą być wymierne.

Post Rośliny w biurze a produktywność. Dlaczego warto mieć zieleń w biurze? pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Na początek małe zastrzeżenie. Nie jesteśmy specjalistami w tym zakresie. Mamy jednak pewne doświadczenie i chcemy się nim z Wami podzielić, tak aby było Wam łatwiej zacząć swoją przygodę z SEO. Zacznijmy jednak od krótkiej definicji i podziału jakiego możemy w SEO dokonać.

Czym jest SEO?

Optymalizacja dla wyszukiwarek internetowych – SEO (ang. Search Engine Optimalization) to proces, którego celem jest maksymalne zwiększenie pozycji strony w organicznych wynikach wyszukiwania.  Przekładając to na prostszy język to wszystkie działania, które podejmujemy aby nasza strona pojawiła się jak najwyżej w tzw. SERP-ach, czyli listach wyszukiwania.

Z punktu widzenia statystyk  widać jak na dłoni, że dziś lwią część wyszukiwania na świecie odbywa się poprzez wyszukiwarkę Google.(w ostatnim roku 91,65%). Drugie miejsce w tym rankingu zajmuje Bing (Wyszukiwarka Microsoft) jednak odsetek ludzi z niej korzystających wynosi już tylko 2,74% Trzecie jest Yahoo z wynikiem 2,12%. Pozostałe wyszukiwarki nie przekraczają natomiast granicy 2 %. Biorąc powyższe pod uwagę trzeba powiedzieć, że jedyną wyszukiwarką na której powinniśmy się skupić jest ta od Google’a. Dominację koncernu z Moutain View owocuje wykres poniżej:

Źródło: http://gs.statcounter.com/search-engine-market-share#monthly-201803-201903-bar

On-Page i Off- Page SEO.

SEO możemy podzielić. Pierwszy podział jest podziałem funkcjonalnym i odnosi się do tego gdzie coś robimy.

W takim wypadku mówimy o On-Site SEO/ On-Page SEO (czyli optymalizacji odbywającej się na naszej stronie Internetowej) i Off-Site SEO/ Off-Page SEO (Czyli o tzw. zbieraniu linków).  W tym poradniku powiemy co nieco o każdej z tych części.

White i Black-Hat SEO

Wyróżniamy też Black i White- Hat SEO.  Black- Hat SEO to działania, które są nie dozwolone i za które jeśli Cię złapią możesz dostać Bana od Google. Jako przykład niech posłuży tutaj choćby Duplikowanie (kopiowanie) contentu, nadmierne używanie słów kluczowych (Spamowanie nimi w tekście), czy farmienie linków (poprzez kupienie lub wymianę).

White- Hat SEO to natomiast wszystkie działania, które w dobry sposób wpłyną na twoją pozycję w Google. Są to działania do których potrzeba czasu , jednak jeśli przeprowadzimy je dobrze to pozytywnie wpłyną na naszą pozycję w Google. Tutaj możymy powiedzieć choćby o nadaniu odpowiednich tytułów naszym stroną, treści pisanej w naturalny sposób czy odpowiednio dobranym Tagom na naszej stronie.

Ok, a kto sprawdza SEO i na co zwraca uwagę?

W wypadku Google robią to roboty nasłane w tym celu przez producenta wyszukiwarki. Wchodzą one na stronę i działając wg specjalnego algorytmu indeksują stronę w wynikach wyszukiwania. Boty Google analizują stronę pod kątem treści strony – użytych słów i linków, obrazków i tagów użytych na stronie. Jeśli uznają, że Twój Content jest przydatny to twoja strona jest wyżej w rankingu, jeśli jest mniej przydatny – twoja strona spada.

Przede wszystkim User Experience.

Kluczową rzeczą, jeśli chodzi o pozycjonowanie w dniu pisania tego tekstu jest coś, co możemy nazwać User Experience lub jeśli ktoś woli polską terminologię doświadczeniem użytkownika. Jeśli użytkownikowi podoba się twoja strona, jest dla niego przydatna jeśli chodzi o treści, łatwa w obsłudze, „szybka” to prawdopodobnie będzie ona wyżej niż strona, która nie spełnia powyższych kryteriów. Chodzi tutaj również o czas jaki użytkownicy spędzają na Twojej Stronie.

Linki do Twojej strony też są ważne.

Liczą się również linki do Twojej strony. Jeśli komuś podoba się twój content to gdy podzieli się nim na jakimś forum/ w mediach społecznościowych/ na swojej stronie Internetowej to siła Twojej strony powinna wzrosnąć. Od tej reguły jest mały wyjątek. Mianowicie jeśli link do Twojej strony pojawi się na stronie z „kiepską reputacją” w Google to może to pogorszyć Twój status. Jednak generalnie rzecz biorąc jeśli nas linkują to dobrze dla nas.

Generalnie rzecz biorąc na twoją pozycję w Algorytmie Google’ a ma wpływ ok. 300 czynników. Najważniejsze jest jednak, aby Twoja strona była Przyjazna Użytkownikowi (ang. User-Friendly). O tym jak to zrobić powiemy więcej w dalszej części tego tekstu.

On – Page SEO

Teraz przejdziemy do tego co możemy robić już na etapie Tworzenia naszej strony Internetowej a co wpływa na jej pozycję.

Słowa kluczowe

Zacznijmy od podstaw. Słowo kluczowe to słowa wpisywane przez ludzi do wyszukiwarki. To po tych słowach zostajesz wyszukany przez innych użytkowników w Internecie. Zatem ważne jest, żebyś pomyślał/pomyślała o nich już na etapie tworzenia Twojej Strony. Warto pomyśleć na jakie słowa lub raczej frazy kluczowe chcesz się wypozycjonować.

Dla przykładu dajmy na to, że Twój biznes to sklep narciarski. Zajmujesz się jednak tylko sprzętem narciarskim, a nie odzieżą do jazdy. Zatem nie ma sensu, aby pozycjonować się na frazy związane z tą częścią takie jak „spodnie narciarskie”, „kurtki narciarskie” czy „kaski narciarskie”. Zamiast tego można wypozycjonować te stronę na frazę sklep z nartami <nazwa miejscowości>.

Ważne aby w frazie kluczowej pojawiło się choćby miasto – W dobie Sieci Globalnej staliśmy się bowiem „leniwi” i często szukamy usług jak najbliżej naszego miejsca zamieszkania/ pracy. Lubimy załatwić sprawy „przy okazji”, „po drodze”. 

Dobrze jest pozycjonować się na tzw. Long Tail Keywords, czyli właśnie na frazy, czy wyrażenia kluczowe. Im dłuższa fraza kluczowa tym lepiej. Klient wyszukujący długą frazę kluczową jest statystyczne bardziej zdecydowany na dany produkt/ usługę- wie czego chce.

Co równie ważne zachowajmy umiar w ilości fraz kluczowych na które pozycjonujemy. Na jedną podstronę stosujmy maksymalnie dwie do trzech fraz kluczowych. Nie Spamujmy też słowami kluczowymi w tekście. Zachowajmy jego naturalny charakter i odmieniajmy nasze słowa kluczowe. W przeciwnym wypadku może się to niekorzystnie odbić na pozycji naszej strony.

Jak szukać fraz kluczowych?

Tutaj dróg jest co najmniej kilka:

1. Wejdź w buty swojego klienta – co byś wpisał, gdybyś szukał swojego biznesu w Internecie (np. w wypadku Dermatologa nie szukamy wpisując w Google tylko słowa dermatolog, ale np dermatolog, trądzik, Warszawa, opinie).
2. Pytaj swoich znajomych – każdy z nas jest inny, więc może mieć inne pomysły na słowa kluczowe.
3. Przeglądaj fora dot. Branży  – szczególnie jeśli zaczynasz przygodę z daną dziedziną.
4. Zobacz jak wygląda konkurencja i jeśli się da to na co jest wypozycjonowana
5. Narzędzia online, które dają propozycje słów kluczowych. Tutaj można polecić kilka darmowych lub półdarmowych narzędzi:
   • www.answerthepublic.com– generator pytań i złożeń do konkretnych słów kluczowych, również po polsku.
   • www.keywordtool.io – Generator słów kluczowych, półdarmowy.
   • www.soovle.com – Generator słów i zwrotów kluczowych (Angielski)
   • Google Keyword Planner – Planer słów kluczowych od Google.
   • Google Trends – Co prawda to narzędzie do sprawdzania trendów i wiadomości w danym temacie, ale czasami zdarzy się, że podsunie nam jakieś słowo, lub frazę w części podobne wyszukiwania.  

Meta Tagi

Teraz coś co teoretycznie wymaga odrobiny znajomości kodowania. Nie jest tak jednak do końca, ale po kolei.

Meta Tagi to znaczniki na Twojej Stronie Internetowej, które dostarczają botom od Google informacji na temat konkretnych części na naszej stronie. Najważniejsze z tagów dotyczą Tytułu i Opisu Twojej Strony. W obu wypadkach to, co oznaczymy tymi znacznikami pojawi się w Google.  Przykład macie poniżej (kliknij, żeby powiększyć).

Tytuł strony

Tag tytuł piszemy w znacznikach <title>Tu wpisujemy tytuł</title>. Optymalnie tytuł powinien mieć od 50 – 70 znaków. Powinno być coś co zachęci potencjalnego klienta do odwiedzenia strony. Jeśli np. robisz buty to może to być np. Zakład Szewski Łukasz Głogowski – Najlepsze buty w Warszawie (61 znaków ze spacjami).

Ważną rzeczą jest to, że najważniejsze rzeczy zapisujemy jak najbliżej lewej strony tytułu. Warto też aby tytuł strony był jak najbardziej naturalny – odmieniajmy słowa kluczowe, stosujmy maksymalnie dwa słowa kluczowe w jednym tytule. W ten sposób Google nie będzie mogło nam zarzucić spamowania słowami kluczowymi, a to plus.   Tytuł strony powinien być unikalny.

Opis Strony

Drugi Ważny Tag to Opis Strony. Zapisujemy go <description> Opis Strony </description>. Tutaj mamy nieco więcej miejsca niż w tytule. Od maja 2018 to max 300-310 znaków, wcześniej limit wynosił 155 znaków.  Tu powinniśmy zamieścić „tekst marketingowy”. Zawierający z jednej strony skróconą ofertę, zawierającą słowa kluczowe. Z drugiej strony nie spamujący nimi. Powinien on być napisany naturalnym językiem i podobnie do Tytułu strony unikalny.

Tag Description teoretycznie można pominąć ale, wtedy Google wytnie za nas fragment tekstu pasujący do słów kluczowych, np. w wypadku Fantastic Studio jest tak w momencie gdy wpiszemy coworking Warszawa Praga. (wtedy Google wycięło nasz kontakt ze strony.)

Tworzenie Contentu na Stronie

Kolejna rzecz to Content (treść), która znajduję się na Twojej Stronie Internetowej. Po pierwsze musi być ona przydatna dla Twojej grupy docelowej. Jeśli nie wiesz kto wchodzi w skład tej grupy to cofnij się o krok wstecz i zadaj sobie pytanie, dla kogo jest skierowana Twoja Usługa/ Twój produkt. Zacznij od odpowiedzi na pytanie co jest wartościowe? Jakich informacji będą potrzebowali? Gdy już masz odpowiedź dostarcz im właśnie taki Content.

W tym celu fajnie sprawdza się np. prowadzenie firmowego bloga, gdzie poruszasz tematy okoliczne dla Twojego biznesu. Np. jeśli sprzedajesz komputery na blogu możesz poruszyć tematy związane z nowinkami w tej dziedzinie. Zatem pisz o nowych kartach graficznych, technologiach, asystentach w telefonie etc. W każdej branży da się znaleźć jakieś tematy do poruszenia na blogu. Więcej o narzędziach do tworzenia treści znajdziesz w jednym z poprzednich artykułów na naszym blogu

Po drugie uporządkuj swój tekst

Podobnie, jak w wypadku pisania tekstu w Wordzie, tak również w wypadku Strony Internetowej warto wprowadzić porządek do tekstu. W tym momencie warto sobie powiedzieć o tzw. Tagów Semantycznych.

Zatem mamy Tagi odpowiedzialne za nagłówki <H1> – <H6>, które używamy do oznaczania kolejnych części tekstu. To tutaj powinno się umieścić słowo kluczowe. Najlepiej jak najbliżej lewej strony. Wraz ze wzrostem numerów nagłówka spada ich ważność. Tytuł artykułu zapisujemy w H1, kolejne rozdziały w H2 a części artykułów w H3 itd. Jeśli korzystasz z WordPressa to wielkość czcionki zależy od motywu, którego używasz.

Kolejne paragrafy tekstu oznaczamy za pomocą tagu <p> i kończymy </p> – i tutaj mówią one robotom Google’a, że w tym miejscu znajduje się zwykły tekst. Jeśli chcemy pogrubić jakąś część tekstu oznaczamy to tagiem <strong>. Kursywę oznaczamy tagiem <em>.

Zdjęcia w tekście

Zdjęcia w tekście to element, który ma kilka funkcji. Po pierwsze są ilustracją dla tego o czym piszemy. Po drugie stanowią swojego rodzaju „kotwicę” dla oka naszego czytelnika. Krótko mówiąc przyciągają wzrok i umożliwiają zlokalizowanie miejsca gdzie skończyliśmy czytać. W końcu są miejscem, gdzie możemy wrzucić słowa kluczowe. Robimy to głównie w tzw. „altach”, czyli alternatywnych tytułach do obrazków na stronie. W wypadku jeśli nie wyświetli się nam zdjęcie wyświetli się w jego miejscu właśnie ALT.

Zdjęcia ponadto uatrakcyjniają wizualnie naszą stronę, co przyczyni się do większej satysfakcji z jej korzystania przez naszych użytkowników. Warto aby zdjęcia, które umieścisz na stronie nie były przesadnie duże – za duże zdjęcia powodują wolniejsze wczytywanie się strony, a co za tym idzie mogą negatywnie wpłynąć na twoją pozycję w wyszukiwarkach.

Przewaga WordPressa

Pisałem wyżej, że meta tagi nie zawsze wymagają znajomości kodowania. W tym momencie po raz kolejny polecam korzystanie z systemów tworzenia treści, w szczególności z WordPressa;) . WordPress pozwala na „edycję metatagów” w edytorze tekstu. Wystarczy, że wybierzemy konkretny poziom tekstu od H2- H6. H1 jest zarezerwowany dla Tytułu artykułu – Wystarczy wpisać go w edytorze tekstu. Podobnie łatwe jest wstawianie zdjęć.

Korzystanie z edytora tekstów w CMS jest  intuicyjne i przyjazne użytkownikowi i nie wymaga specjalnej znajomości kodu.  Jasne czasami trzeba wstawić jakiś znacznik, jednak edytor daje również taką możliwość.

Dodatkowo możemy też łatwo edytować tytuł i opis swoich podstron korzystając choćby z wtyczki Yoast SEO, która daje nam możliwość edycji obu tych rzeczy, podobnie jak sprawdza dla nas nasz tekst pod kontem SEO i mówi co jeszcze moglibyśmy poprawić. Jeśli szukacie fajnej, darmowej wtyczki SEO to Yoast jest rozwiązaniem dla Was.

SEO – To czego nie widać.

Są też elementy SEO, które warto mieć, a których nie widać na pierwszy rzut oka. Warto jednak utworzyć stosowne konta i zrobić plik Robots.txt, czy Mapę strony w XML. Zacznijmy od zaindeksowania naszej strony.

Google Search Console

To coś czego nie musisz mieć, ale warto, bo Google za pomocą Search Console może podać Ci informację zwrotną apropo indeksowania Twojej Strony w wyszukiwarce. Dzięki Search Console dowiesz się:

1. Czy Google może znaleźć i zaindeksować Twoją witrynę.
2. Jakie są problemy z zaindeksowaniem Twojej Strony – dostaniesz alert od Google’a (Po ich rozwiązaniu możesz też poprosić o ich ponowne indeksowanie)
3. Jak wygląda sytuacja Twojej Witryny w Google. Jak często się pojawia, w odpowiedzi na jakie zapytania się pojawia etc.
4. Jakie strony linkują do Twojej Strony – gdzie znajdują się linki?

O tym jak dodać Usługę (witrynę/Stronę) do Google Search Console możesz przeczytać tutaj.  Dla nowych użytkowników polecamy w szczególności rejestrację po domenie – Wtedy konieczna będzie tylko jedna rejestracja usługi dla wszystkich subdomen i protokołów Twojej Witryny. Jest to nowość wprowadzona przez Google od lutego 2019 r.

Robots.txt

Robots. txt to plik tekstowy, który znajduje się na Twojej Stronie. Konkretniej w jej katalogu głównym. Są wymagania dotyczące tego pliku

1. Musi się on nazywać robots.txt
2. Każda witryna może mieć tylko jeden plik robots.txt
3. Plik robots.txt musi znajdować się w głównym katalogu domeny.

Robots.txt to też plik o specyficznyej składni . Składa się z reguł i dyspozycji, które są czytane przez boty od góry do dołu.

Przykładowy Plik robots. txt może wyglądać np. tak:

# Zezwalaj wszystkim robotom na oglądanie twojej strony
User-agent: *
Allow: /

I teraz krótko omówimy to co jest powyżej. To co znajduje się na górze strony przy hasztagu (#) to komentarz do reguły. Generalnie jeśli udostępniasz całą stronę robtom to możesz równie dobrze pominąć pierwszą linijkę i zacząć od User- agent.  Jednak jeśli masz więcej reguł fajnie jest sobie zapisać o co chodziło Ci przy danej regule.

Od momentu User-agent zaczyna się dyspozycja dla danej reguły. W wypadku powyższego przykładu pozwalamy wszystkim botom, na oglądanie całej strony. Ważne aby każdy element dyspozycji zaczynać w nowej linijce.

Zatem pierwszy element dyspozycji dla robotów to User-Agent. Ten parametr określa to do jakiego robota tyczy się dana dyspozycja. Jeśli chcemy zastosować ją do wszystkich robotów to wstawiamy symbol gwiazdki (*) po dwukropku i spacji.

Kolejny wiersz dotyczy tego na co zezwalamy lub nie oglądać robotom. Wpisujemy wtedy Allow (Zezwolenie) lub Disallow (Zabronienie) a następnie dwukropek, i po spacji wpisujemy jedną z dwóch rzeczy. Albo konkretną stronę (wtedy wpisujemy cały adres wraz z domeną, czyli np.:

Allow: https//twojadomena.com/podstrona

Lub jeśli wolimy Pozwolić/zablokować konkretny katalog na naszym serwerze z plikami strony wpisujemy np.

Disallow: /nazwa-katalogu/

Jeśli zdecydujemy się na tą opcję to musimy pamiętać o ostatním prawym ukośniku (/). Jeśli o nim zapomnimy to dana komenta nie zadziała.

Opcjonalną dyspozycją jest również określenie dla Botów, gdzie znajduje się mapa naszej strony w formacie XML  To opcja, z której można ale nie trzeba skorzystać. Tą dyspozycja jest zapisywana:

Sitemap: http://twoja-domena.pl/mapa-strony.xml

Mapa strony w XML

Jak już jesteśmy przy mapie strony to rozwińmy nieco ten temat. Mapa strony to plik w formacie xml, zawierający szczegółowe informację o stronach na Twojej Witrynie, w tym o dacie ostatniej aktualizacji. Pozwala on robotom Google’a w bardziej „inteligentny” (sprawny) sposób analizować i indeksować naszą stronę. I znów można wyróżnić w niej kilka ważnych znaczników. Używamy tutaj znaczników:

• <url> – Nowa wpis w mapie strony .
• <loc> – faktyczny adres strony – Wpisujemy adres strony z przeglądarki
• <changefreq> – Częstotliwość odświeżania (możliwe opcje to always, hourly, daily, weekly, monthly, yearly, never). W ten sposób możemy pomóc botom w indeksowaniu strony. Piszmy w nim jednak prawdę i nie oszukujmy botów. (Np. Jeśli odświeżany jakieś treści raz na miesiąc to powiedzmy że jest to “monthly” a nie “daily”). Oszukane boty nie zobaczą nowej treści przez co prawdopodobnie zjedziesz w wynikach wyszukiwania.
• <priority> – ważność danej strony – od 0 – 1 , gdzie strona o wartości 0.90 jest  ważniejszą stroną niż ta oznaczona 0,45
• <lastmod> – Data ostatniej modyfikacji konkretnej podstrony.

Sitemap nie musi mieć wszystkich podstron. Warto jednak, żeby były w nim te które chcesz zaindeksować i wypozycjonować wypozycjonować.

Przykładową mapę strony znajdziecie poniżej:

<?xml version=”1.0″ encoding=”UTF-8″ ?> 
<urlset xmlns=”http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9″>
<url>
<loc>http://www.przyklad.pl/</loc>
<lastmod>2019-04-10</lastmod>          <changefreq>monthly</changefreq>         
<priority>0.8</priority>
</url> 
</urlset>

Jeśli chodzi o tworzenie map strony to są dwie szkoły, albo korzystasz z gotowych generatorów map strony – listę znajdziesz tutaj. Drugą opcją jest pozwolnie np. Yaost SEO na automatyczne tworzenie mapy twojej strony. Wtedy ta wtyczka stworzy ją automatycznie i ty nie musisz się o nic martwić. Ważne jest to, żeby udostępnić mapę strony dla Google – aby to zrobić zaloguj się do Google Search Console i w zakładce Mapy Strony wklej link pod którym znajduje się Twoja mapa strony. Standardowo jest to :

https://twoja-domena.pl/sitemap.xml

Off-Page SEO

Ostatnią rzeczą, którą chciałbym poruszyć w tym tekście jest off-page SEO. Czyli wszystkie te akcje które możesz podjąć poza stroną. Chodzi tutaj o linkowanie do strony. Kluczowe są tutaj tak zwane Backlinki.

Backlink – a co to takiego?

 Backlinkiem nazywamy link na innej stronie kierujące na naszą stronę. Generalnie możemy wyróżnić kilka typów linków.

• Linki URL – Adres
• Graficzne (Grafiki z linkiem) np. logo w stopce maila
• Konkretny tekst
• Rozszerzone (“O meta tagach dla robotów”) – normalny tekst z linkiem
• firmowe z nazwą firmy w tekście
• Forum ( liinki w stopce postów)
• linki “nie seo” – stwierdzenie typu „Tutaj, więcej”  etc.

Powyższa lista nie odzwierciedla jednak mocy backlinków. Warto mieć backlinki różnych typów. Należy jednak uważać na kilka rzeczy.

1. Identyczne frazy w backlinkach – Nie robimy linków na zasadzie kopiuj – wklej, bo zostaną uznane za SPAM.
2. Wstawianie linków z tego samego IP – Jeśli wstawimy je w tym samym miejscu z tego samego IP to podobnie jak poprzednio Google uzna je za nienaturalne.
3. Linkowanie do strony głównej – lepiej linkować do konkretnych podstron.
4. Linkowanie do wyników wyszukiwania na naszej stronie – z tych samych powodów co wyżej.
5. Wahania ilości linków – starajmy się utrzymać ilość backlinków wrzucanych przez nas była na naturalnym poziomie.

Jak pozyskiwać backlinki? Generalnie najlepszą metodą jest posiadanie świetnego contentu na Twojej Stronie. Jeśli jest on przydatny, dobrze napisany i czytelny to zostanie podlinkowany przez Twoich użytkowników. Zadowolony użytkownik to prawdziwa kopalnia Backlinków.

Opcjonalnie możesz sam pododawać linki na forach poświęconych tematyce, o której piszesz. Warto też udostępniać linki do Twoich tekstów w mediach społecznościowych.

NIE Powinno się natomiast kupować backlinków korzystać z farm backlinków wymieniać się link za link etc.. Te metody mogą szybko wywindować naszą Stronę. Jeśli Google nas na nich złapie mogą one doprowadzić nawet do zbanowania Twojej Strony przez Google, co biorąc pod uwagę fakt, że historia witryny również wpływa na pozycjonowanie będzie katastrofalne w skutkach.

Podsumowanie

Reasumując temat należy powiedzieć, że SEO jest czymś, bez czego, w dzisiejszych czasach, nie da się prowadzić skutecznego biznesu. Każda szanująca się firma powinna bowiem posiadać Stronę Internetową. Większość z nas sięga dziś w poszukiwaniu usług czy produktów do Internetu, z czego lwia część korzysta z Google’a. Dlatego działania powinny być ukierunkowane właśnie na tą wyszukiwarkę.

Jest to sztuka trudna i złożona. Zdajemy sobie sprawę, że na pewno nie poruszyliśmy w tym tekście wszystkich możliwych działań SEO. Jednak powyższe wskazówki stanowią, naszym zdaniem, absolutne minimum przyzwoitości. Kolejna trudność jest taka, że SEO non stop się rozwija. Google non stop pracuje nad swoimi algorytmami, więc praca nad SEO jest pracą permanentną (stałą), Nie wolno osiadać na laurach. Śledźmy więc trendy i sumiennie pracujmy nad SEO każdej podstrony.

Post Optymalizacja dla wyszukiwarek internetowych – <br>SEO dla początkujących. pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Black Friday i Cyber Monday – co to jest i skąd się to wzięło.

Obie okazję do zakupów przywędrowały do nas zza wielkiej wody. Są to Amerykańskie święta zakupowe, które przywędrowały do Polski. W Ameryce jest to początek sezonu wyprzedaży przed świątecznych. Black Friday to historyczne określenie ostatniego piątku listopada, czyli piątku po ostatnim Święcie Dziękczynienia.

Szaleństwo zakupowe ma historyczne podłoże. Wynika bowiem, z organizowanych w święto dziękczynienia parad. Były i są  one sponsorowane przez lokalne domy towarowe, które wykorzystują je jako bardzo dobre pole do reklamy.

Pierwszy raz termin czarny piątek został użyty przez policję w Filadelfii w latach 50, jednak powszechnie w handlu stosuje się go w Ameryce dopiero od lat 80. Często mówi się, że chodzi o chaos jaki panuje wtedy w domach towarowych. Wiele sklepów jest wtedy czynne w dodatkowych godzinach (czasami całą dobę). Przed sklepami ustawiają się gigantyczne kolejki, które mogą kupić produkty sklepów w bardzo okazyjnych cenach (czasami zniżki osiągają poziom 80%). Szaleństwo zakupów i różnicę między USA a innymi częściami świata obrazuje ten filmik :P

Podobny wydźwięk ma Cyber Poniedziałek, czyli pierwszy poniedziałek po święcie dziękczynienia, czyli po weekendzie z Czarnym Piątkiem. Jedyna różnica jest taka, że obniżane są wtedy ceny w sklepach internetowych.

Obie te tradycje przywędrowały do Polski. O czarnym piątku w Polsce możemy mówić od 2016r. Z roku na rok bierze w nim udział coraz więcej sklepów. W ten weekend sprzedaje się głównie elektronika (RTV i AGD) i ubrania. Różnicą jest natomiast to, że zarówno w piątek jak i w poniedziałek w Polsce są promocje również w sklepach Internetowych

Szaleństwo zakupów: Jak się przygotować?

Teraz trochę o tym jak przygotować się do świątecznych zakupów – nie tylko tych w Czarny Piątek :P

Lista zakupów to podstawa.

Może mało odkrywcze, ale zanim pójdziesz na zakupy to zrób listę tego co chcesz kupić (czego potrzebujesz). Możesz to zrobić na zwykłej kartce, jak również na aplikacji w telefonie np. przy pomocy aplikacji to-do. Przykłady takich aplikacji masz w tym tekście.

Robiąc listę zakupów po pierwsze będziesz wiedzieć po co idziesz do danego sklepu, co z jednej strony oszczędzi Ci szukania. Po drugie ograniczy to chęć kupienia czegoś tylko dlatego, że ma obniżoną cenę. Po trzecie ustalisz swój budżet, co wpłynie również na punkt drugi z kupowaniem rzeczy niepotrzebnych. W końcu robiąc listę będziesz miał pewność, że o niczym nie zapomnisz :)

Patrz na ceny !!!

To chyba najczęstszy błąd przy okazjach typu Black Friday. Nie dziwię się sam kilka razy wpadłem w sidła wyprzedaży. Najważniejsze jest tutaj porównanie wszystkich możliwości.

Z pomocą przychodzi nam tu masa stron umożliwiających porównanie cen konkretnych produktów, z najpopularniejszym Ceneo.pl na czele. Warto zapoznać się z ofertą zarówno sklepów stacjonarnych jak i internetowych (czasami w wypadku tych drugich ceny bywają niższe).

Jeśli już zdecydujemy się na zakupy w sklepie stacjonarnym to zwróćmy uwagę na to jakie ceny mamy na metce produktu i czy aby na pewno cena w przecenie jest niższa. Zdarza się bowiem tak, że sprzedawcy chcąc zarobić przy okazji wyprzedaży podnoszą ceny towaru zamiast je obniżyć i można się na to w ferworze walki łatwo naciąć :P

Kolejny kluczowy etap to wizyta przy kasie. Zdarzyć się może tak, że ceny produktu po nabiciu go na kasę będzie różna od tej z metki. Może to wynikać nie tyle ze złej woli sprzedawcy, co np. bałaganu w sklepie. W takim wypadku mamy prawo do żądania ceny z metki danego towaru (zgodnie z art. 543 Kodeksu Cywilnego). Mówi on, że rzeczy z ceną wystawione na widok publiczny uważa się za wiążącą ofertę sprzedaży.

W tym miejscu dorzucę jeszcze jedną małą poradę. Mając do wyboru produkt znanej firmy i podobny produkt od tzw. „firmy-krzak” wybrałbym (pomimo wyższej ceny) produkt od znanej marki. Daje to pewną rękojmię jakości i powoduje, że mimo tego że zapłacimy więcej, to w 8/10 przypadków będziemy korzystać z danego produktu dłużej zanim przyjdzie go nam wymienić na nowy.

Dla kupujących w sieci. Uwaga na przesyłki zagraniczne.

Coraz większą popularnością cieszą się wśród Polaków sklepy Internetowe. Nie chodzi tu tylko o sklepy Internetowe fizycznych sklepów takich jak Media Markt, Saturn, Carrefour etc., ale również o portale typu AliExpress, czy Amazon. Pamiętajmy w tym kontekście o kosztach wysyłki. Jeśli kupujemy produkt z USA lub Chin to jeśli jego cena przekracza 45 Euro to zgodnie z prawem musimy zapłacić VAT, a jeśli 150 Euro do wysyłki należy doliczyć cło. Może to oznaczać, że pozornie tańszy produkt kupimy drożej niż w Polsce.

Pamiętajmy o prawie do reklamacji i zwrotu towaru.

Pomimo Czarnego Piątku i wyprzedaży pamiętajmy, że mamy prawo złożyć reklamację na dany towar. Możemy reklamować każdy kupiony wtedy produkt. Standardowo w wypadku np. większości elektroniki mamy na to dwa lata. Jeśli ją złożymy to sprzedawca ma 14 dni na odpowiedź na naszą reklamację. Jeśli nie dotrzyma tego terminu to reklamację uznaje się za przyjętą.

Podobnie jest jeśli chodzi o zwrot towarów. Pamiętajmy jednak o dwóch rzeczach. W sklepie stacjonarnym to sprzedawca ustala reguły. Może się zdarzyć, że zwrotów nie przyjmuje, jak również że przyjmuje je w określoną ilość dni po zakupie (tutaj bywa naprawdę różnie ale zazwyczaj jest to od 7 do nawet 100 dni od daty zakupu). 100-dniowe prawo zwrotu oferuje np. sklep z odzieżą Zalando, ale również Zegarownia.pl.

W wypadku sklepów Internetowych mamy prawo w przeciągu 14 dni zwrócić zakupiony przez Internet przedmiot bez podania wyraźnej przyczyny. W wypadku zakupów Internetowych mamy też prawo sprawdzić przedmiot przed jego zwrotem, czyli np. przymierzyć sukienkę kupioną online.

Podsumowanie

Reasumując temat, przy każdej wyprzedaży należy przede wszystkim nie dać się zwariować. Zanim wpadniemy w szał zakupów zróbmy sobie listę tego co potrzebujemy. Porównujmy oferty i wybierajmy najkorzystniejsze. Nie bądźmy hura optymistami i sprawdzajmy ceny (szczególnie w sklepach stacjonarnych), również przy kasie. W końcu pamiętajmy o tym, że zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i internetowych mamy możliwość reklamowania i zwrócenia kupionego towaru. Do tego wybierajmy produkty znanych marek, bo stanowi to pewną gwarancję jakości. Jeśli będziemy się trzymać tych kilku prostych kroków to raczej nic złego nie stanie się nam, nie tylko przy czarno- piątkowych wyprzedażach. Przykładowe promocję w ramach Czarnego Piątku znajdziecie na przykład tutaj :)

To byłoby na tyle. Mam nadzieję, że ten krótki poradnik przyda się Wam, gdy będziecie robić swoje przedświąteczne zakupy. Życzymy miłego dnia :)

Post Black Friday i Cyber Monday – jak nie oszaleć podczas zakupów. pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Zanim zabierzesz się za wybór routera – zastanów się czym dysponujesz.

Uwaga na początek. Zanim przystąpimy do wyboru routera zastanówmy się nad tym do czego jest nam on potrzebny oraz czym dysponujemy. Jeśli np. płacimy za Internet o parametrach download 50 Mb/s kupimy inny router niż przy 300 Mb/s. Podobnie jeśli poszukujemy Internetu do obsługiwania technologii smart, czyli właśnie IoT a inny do standardowego korzystania z sieci. Zatem najważniejsza rzecz to odpowiedzenie sobie na pytanie czego mi potrzeba.

Rodzaje interfejsu sieciowego.

Ten tytuł brzmi strasznie, wiem ale zasadniczo są tylko trzy możliwości. Chodzi tutaj o to jaką metodą dostarczamy Internet do urządzenia.

DSL

To router do którego Internet dostarczamy za pomocą kabla RJ-11, czyli kabla telefonicznego. Taką usługę zapewniało kiedyś Orange, Neostrada. Standardowym Routerem jest tutaj Router typu ADSL, ale jeśli nasza przepustowość jest większa niż 15 Mb/s to potrzebujemy Routera z grupy ADSL2+.

xDSL

To z kolei Router z wejściem Ethernet , czyli kablem sieciowym RJ-45. To najpopularniejsza i największa grupa Routerów. Tą metodą Internet dostarcza UPC, VECTRA ,Orange i inni duży dostawcy sieci. Maksymalna przepustowość to obecnie 1GB/s.

3G/4G

Czyli grupa Routerów mobilnych. Tutaj siła szybkość jest zależna przede wszystkim od Standardu Połączenia oraz od zasięgu danej sieci komórkowej. W tym wypadku najczęściej wkładamy kartę sim do Routera, włączamy i korzystamy z Internetu.

Słowniczek terminów WiFi – Standardy WiFi

Zacznijmy od wyjaśnienia czym jest standard Internetu WiFi? Jakie standardy mamy obecnie? Kto je określa i jakie są arametry każdego standardu?

Standardy ustalane są przez dwie organizacja IEEE oraz WiFi Alliance. Obie są organizacjami non profit. Pierwsza określa standardy nie tylko dla WiFi lecz również dla innych technologii. Skupia ona bowiem specjalistów w zakresie elektryki i elektrotechniki.

Druga to organizacja, zrzeszająca ponad 600 producentów sprzętu i podzespołów komputerowych. Misją jest promocja sprzentu obsługującego standard 802.11 (czyli wykorzystującą WiFi). Certyfikuje ona również urządzenia kompatybilne z tym standardem. Samo określenie WiFi nie jest określeniem potocznym i znakiem towarowym zastrzeżonym dla tej organizacji.

Przy okazji dowiedzieliśmy się co na oznaczeniach właśnie IEEE 802.11. Jest to właśnie określenie, że dane urządzenie obsługuję technologię WiFi. Teraz jeśli chodzi o jednoznaczną listę standardów to jej wykonanie jest bardzo trudne. Istnieje bowiem bardzo wiele standardów i substandardów. Ponadto część z nich występuje również w wersjach lokalnych (np. tylko w Chinach).

Zatem przedstawimy te najpopularniejsze i dostępne dzisiaj oraz opowiemy o nich troszkę. Dodajmy że pierwszych 4 standardów raczej już się nie stosuje, lub występują one bardzo rzadko.

802.11

Co prawda nie ma już urządzeń w tym standardzie ale warto o nim wspomnieć choćby ze względu na to, że był on pierwszym standardem WiFi. Opublikowany w 1997r oferował nominalną przepustowość od 1-2 Mb/s. i pracował na częstotliwości 2,4 GHz.

802.11b

Ten standard zapewnił ok. pięciokrotny wzrost nominalnej przepustowości. Wzrosła ona do ok. 11Mb/s. Opublikowano go w roku 1999.

802.11a

Ten standard jest pierwszym działającym na częstotliwości 5GHz. W tym miejscu trzeba powiedzieć, że częstotliwość ta jest rzedziej używana przez użytkowników Internetu o czym nieco więcej później w tekście. Tutaj znowu mamy do czynienia z 5-cio krotnym zwiększeniem nominalnej prędkości (54Mb/s).

802.11g

W 2003 roku nastąpiło zrównanie prędkości dla maszyn obsługujących częstotliwość 2,4GHz. W ten oto sposób powstał standard g.

802.11n

2009 rok to rewolucja w WiFi. Routery typu n są bowiem pierwszymi mogącymi pracować zarówno na częstotliwościach 2,4GHz jak również 5GHz. (czyli jako tzw. Dual Band). Jeśli chodzi o przepustowość to rozszerzono ją do 600Mb/s.

802.11ad

To z kolei pierwszy standard, który zapewnia pracę na zupełnie nowej częstotliwości 60GHz. Zapewnia on przepustowość na poziomie do 6,7Gb/s. Jest on stosowany w specyficznych sytuacjach, ponieważ ogranicza go zasięg na poziomie 3,3m.

802.11ac

Najnowszy dostępny dziś standard. Opublikowany w 2013 roku. Ulepszony w 2015r. Ten standard zapewnia nominalną prędkość do ok. 3,5Gb/s. Pracuje jednak tylko na częstotliwości 5GHz. Jest to jednak standard, który nie zapewnia sam w sobie wstecznej zgodności z wcześniejszymi standardami. Najczęściej nie jest to jednak problemem ponieważ obecnie producenci wyposażają sprzęt w dwa zestawy radiowe współgrające zarówno ze standardem ac jak i b/g/n w częstotliwości 5GHz jak i w tych ostatnich w częstotliwości 2,4GHz.

Warto też wspomnieć o najnowszym standardzie 802.11ah. Standard opublikowano w 2017r. Zapewnia on przepustowość na poziomie do 347Mb/s i działa w paśmie poniżej 1GHz. Jest to specjalny standard opracowany przede wszystkim dla zastosowań WiFi w ramach „Internetu Rzeczy”. Praca w tak niskiej częstotliwości zasadniczo pozwala na zwiększenie zasięgu oraz na mniejszy pobór mocy.

Ok. brzmi dobrze, ale dlaczego moje urządzenia działa wolniej?

Zgodzicie się, że na papierze powyższe standardy brzmią całkiem przyjemnie. Jednak w rzeczywistości nie jest już na ogół tak różowo. Pytanie dlaczego i co może wpłynąć na wydajność Naszej sieci?

Ustawienie Routera

Tutaj ważnych jest co najmniej kilka czynników. Należałoby zacząć od tego, że dziś w coraz bardziej zurbanizowanym środowisku może wystąpić problem z Zasięgiem takiej sieci. Wynika to z kilku rzeczy. Po pierwsze z tego, gdzie ustawimy nasz router. Jeśli wybierzemy miejsce w centralnym punkcie pomieszczenia (Biura, Open- Space) to raczej nie powinniśmy mieć problemów z Internetem w tym pomieszczeniu. Jednak jeśli będziemy korzystać z sieci w pomieszczeniu oddzielonym dwie lub więcej ścian to zapewne Internet może działać nieco wolniej. Ponadto poleca się, aby router ustawić jak najwyżej.

Nagromadzenie sieci w okolicy i częstotliwość

Ponadto na wydajność sieci w zurbanizowanym środowisku może wpłynąć ilość sieci w okolicy. Jeśli w okolicy jest dużo sieci bezprzewodowych możemy doświadczyć spadku wydajności Internetu. Wynika to z faktu ograniczonej liczby kanałów na danej częstotliwości.(2,4GHz-13 i 5GHz-7). To z kolei oznacza z kolei, że sieci w dużych miastach będą zachodzić na siebie i zakłócać się wzajemnie.

Jak sobie z tym poradzić? Najprościej ściągnąć aplikację do analizy sieci. Ja polecam np. Wifi Analyzer dosępną zarówno na urządzenia z Androidem, której sam używam. Jeśli korzystacie z urządzeń Apple to możecie skorzystać z jednej z tych aplikacji . Wtedy dowiecie się po pierwsze z którego kanału korzysta Twoja sieć. Po drugie który z kanałów jest najmniej uczęszczany.

W wypadku sieci 2,4GHz wygląda to niestety najczęściej tak (kliknij żeby powiększyć):

Jak widzicie w okolicy jest bardzo dużo sieci i sporo nakłada się na siebie (w kontekście zajmowanego kanału ważny jest najwyższy punkt wykresu). Może to powodować zakłócenia w dostępnie do Internetu.

Często na Paśmie 5GHz sieci jest zdecydowanie mniej. W tym wypadku trzy :) Kliknij na screen poniżej.

Wynika to z Faktu, że po pierwszym skonfigurowaniu Routera zazwyczaj zostawiamy go w spokoju. Tymczasem warto sprawdzić czy nie ma w nim możliwości ustawienia sieci na częstotliwości 5GHz, najlepiej w wersji Routera wielopasmowego (Dual Band) w standardach 802.11n na niższej i 802.11ac na wyższej częstotliwości.

Jeśli już wiemy, na jakim kanale chcemy mieć nasze WiFi wystarczy wejść w ustawienia routera i zmienić kanał w ustawieniach. Skomplikowanie tego procesu zależy jednak od konkretnego Routera.

Warto też przy tym jeśli mamy Dual Band zmienić nazwę SSID sieci pracującej na paśmie 5GHz., na przykład przez dodanie do nazwy podkreślenia i dopisania 5GHz(<nazwa sieci>_5GHz). W ten sposób uzyskamy pełną wydajność naszego routera (2 sieci z jednego urządzenia) i nie będziemy mieli wątpliwości do której sieci się łączymy. W wypadku mojej sieci domowej otrzymałem w ten sposób 250Mb/s downloadu na WiFi (przy Internecie 500Mb/s). Wcześniej na tej samej sieci miałem ok 150-200 Mb/s, więc jest progres.

MIMO i MU-MIMO

Kolejne pojęcia, z którymi możemy się spotkać w trakcie szukania Routera. Oba skróty dotyczą nie tyle zwiększenia przepustowości sieci co lepszej dystrybucji sygnału i dotyczą w szczególności Standardu 802.11n/ac. MIMO zwana też SU-MIMO (Single User Multi-Input Multi-Output) to wcześniejsza technologia, która zapewnia bardzo dobrą dystrybucję sygnału do jednego urządzenia za pomocą dodatkowych anten w routerze (najczęściej 2 standardowe i 3 dodatkowa). Jednak w tym wypadku router zadziała bardziej jak Hub, czyli wyśle dane na przemian do kolejnych użytkowników. W tej technologii jednak przy większej ilości urządzeń możemy doświadczyć jednak obniżenia transferu.

MU-MIMO (Multi User MIMO) to z kolei technologia pozwalająca korzystać z sygnału na większej liczbie urządzeń bez utraty transferu. Tu dane są wysyłane w sposób równoległy (router WiFi działa bardziej jak tzw. Switch) Jednak należy zaznaczyć, że każdy router ma swoją wydajność.

W wypadku Routerów domowych jest to zazwyczaj ok. 4 jednocześnie połączonych urządzeń bez utraty transferu. W wypadku routerów do firm od kilku do kilkudziesięciu urządzeń. Wraz ze wzrostem liczby urządzeń wzrasta też cena urządzenia. Kupując Router warto więc zwrócić uwagę również na ten parametr. O tym czym dokładnie jest MU-MIMO dowiesz się z poniższego filmiku

Podsumowanie

Reasumując temat dobór routera WiFi to dość kłopotliwa sprawa. Zanim zdecydujemy się na konkretny model, lub firmę warto zacząć od tego czym dysponujemy. Przede wszystkim dobrać typ interfejsu sieciowego i standard WiFi. Najprawdopodobniej będzie to Router z interfejsem xDSL.

Jeśli zaś chodzi o standard to w grę wchodzą standardy 802.11n lub 802.11ac, gdyż zapewniają najwyższą nominalną przepustowość. Polecamy szukać Routerów typu Dual Band (mogących działać na dwóch częstotliwościach) i spełniających standardy n i ac.

W ten sposób zapewnimy sobie najlepsze z możliwych rozwiązań. Dobrze jeśli urządzenie przez nas wybrane będzie obsługiwało technologię MU-MIMO.

Jak zaznaczyliśmy powyżej na zasięg Internetu ma wpływ jeszcze kilka innych czynników. Jeśli macie problemy z siecią zalecamy o ile to możliwe zmianę pozycji routera. Jeśli nie to rozważenie (przynajmniej w większych miastach) skorzystanie z sieci w mniej obleganym pasmie 5GHz.

Post Router WiFi – na co zwrócić uwagę? pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Krzysztof Kolumb

Źródło: www.wikipedia.org

Zaczniemy od człowieka uznawanego za ojca epoki wielkich odkryć geograficznych. Krzysztof Kolumb urodził się pomiędzy 25 sierpnia a 31 października 1451r, jako syn genuańskiego tkacza i kupca Domenico Colombo.

W młodych latach pracował w domu bankowym Centurionich i w związku z tą profesją żeglował po okolicznych akwenach w celach handlowych. W 1476 r jego flota została rozbita w okolicach przylądka św. Wincentego a sam Kolumb, jako rozbitek wylądował w okolicach Lagos. Po kilku tygodniach wyjechał do Lizbony gdzie pracował w portugalskiej filii domu bankowego. Wtedy też rozpoczął wyprawy morskie.

W 1479r ożenił się z córką byłego gubernatora Porto Santo Felipą Peresrtello de Moniz. Z tego małżeństwa miał jednego syna, Diego. W roku 1485 owdowiał. Przeprowadził się do Hiszpanii, gdzie znalazł nową miłość Beatriz Enriquez z którą miał drugiego syna Ferdynanda.

Równocześnie cały czas szlifował swoje umiejętności żeglarskie i studiował pisma antycznych i współczesnych mu humanistów. Dzięki temu i spotkaniom z innymi podróżnikami utwierdził się w przekonaniu o możliwości dopłynięcia do Azji na obierając kurs na zachód. Idee tą chciał zaszczepić najpierw na portugalskim dworze królewskim, jednak został odprawiony z kwitkiem. Dopiero gdy jego pomysłami zainteresowali się wpływowi dygnitarze hiszpańscy (Enrique de Guzman, później Luis de la Carda). Jednak dopiero po okresie rekonkwisty w 1492 r Izabela Kastylijska wydała zgodę na zorganizowanie wyprawy przez Kolumba. Sam Kolumb otrzymał dziedziczny tytuł Wielkiego Admirała, wicekróla nowo odkrytych ziem i dziesiątą część z zysków z wyprawy.

Pierwsza wyprawa Kolumba

Wyprawa rozpoczęła się 22 maja 1492r. W rejs wypłynęły 3 statki, Santa Maria (280 ton), i dwa mniejsze Pinta (240 ton) i Niña (100 ton). Była to pierwsza z czterech wypraw Kolumba. Wyprawa wylądowała prawdopodobnie na Wyspie Watlinga w archipelagu wysp Bahama. Kolumb po otrzymaniu od tubylców informacji wywnioskował, że znajduje się na północ od głównego lądu więc obrał kurs na południowy zachód. 28 października odkrył dzisiejszą Kubę, a 6 grudnia Hispaniolę (dzisiejsze Haiti). Urzeczony pięknem tej ostatniej ustanowił na niej swoją siedzibę. W trakcie wyprawy utracił dwa statki. 16 grudnia wypłynął w drogę powrotną do Hiszpanii, aby osobiście donieść o swoim sukcesie i znalezieniu drogi do Ameryki. 15 marca 1493r dopłynął do portu w Palos, skąd w triumfalnym pochodzie udał się do Barcelony na dwór królewski.

Druga wyprawa Kolumba

Po sukcesie pierwszej wyprawy zorganizował jeszcze trzy kolejne Druga miała miejsce w latach 1493 – 1494. W jej czasie flota Kolumba składająca się z z 15-17 statków ( 1500-2000 os. załogi). Tym razem Kolumb wybrał bardziej południową trasę i odkrył kolejno wyspy: Dominikę, Marie-Galante, Gwadelupę, Antiguę i Portoryko. 22 listopada Kolumb ponownie dotarł na Haiti, aby następnie popłynąć wzdłuż południowych wybrzeży Kuby i odkryć Jamajkę. Oskarżony o autokratyczne postępowanie i brak sukcesów, przez część załogi, która wróciła do Hiszpanii, sam powrócił do Palos 11 czerwca. Oczyścił się z zarzutów na dworze hiszpańskim.

Trzecia wyprawa Kolumba

Trzecia wyprawa to lata 1498-1500. Tym razem po raz pierwszy dotarł do kontynentalnej części Ameryki(na południe od ujścia rzeki Orinoko). Płynąc dalej na zachód wzdłuż wybrzeża odkrył wyspę Trinidad. Została też w jej trakcie ustanowiona pierwsza samodzielna osada hiszpańska – Santo Domingo. Podobnie jak w wypadku drugiej wyprawy oskarżono go o autorytarne zachowania i faworyzowanie swoich ludzi w tym syna Diego. Tym razem Korona wysłała na zachód Franciszka Bombadilla, którego obdarzono szerokimi uprawnieniami. Po przyjeździe kazał on aresztować Kolumba i jego syna i w kajdanach odesłał ich do Hiszpanii. Tam jednak Kolumb znów zdołał się oczyścić z zarzutów i wszedł w łaski pary królewskiej, co poskutkowało ostatnią, czwartą wyprawą Kolumba do Ameryki.

Ostatnia wyprawa i śmierć.

W jej trakcie (1502-1504) dotarł do wybrzeży Hondurasu i wschodnie wybrzeża Nikaragui. Tam dowiedział się, że na południu znajdują się bogate cywilizacje(prawdopodobnie Majowie i Inkowie) i „wielkie morze” (Ocean Spokojny). Niestety mimo usilnych prób nie znalazł wodnej drogi na ten akwen. Po stracie dwóch z czterech statków wrócił na Jamajkę. Tam zmuszono go do osadzenia dwóch pozostałych statków na mieliźnie. Jeden z jego towarzyszy na indiańskiej łodzi popłynął poszukać pomocy. Jednak dopiero po kilku miesiącach dotarł do Haiti, skąd sprowadził pomoc. W międzyczasie Kolumb poważnie zachorował i został odtransportowany do Hiszpanii, gdzie wrócił w listopadzie 1504r.

Po powrocie do Hiszpanii próbował dostać audiencje na dworze. Jednak jego największa zwolenniczka królowa Izabela już nie żyła, a król Ferdynand nie udzielił mu jej. Pomimo, że nie zostały wypełnione żadne z obiecanych mu przywilejów, dzięki zarobkom z wypraw i odkrytych ziem zmarł, jako człowiek zamożny, 20 maja 1506 roku w Valladolid. Trzy lata później jego szczątki przeniesiono do Sewili. Życzeniem Kolumba było jednak zostać pochowanym w Ameryce. Dlatego w 1537 roku trumna została przewieziona do Santo Domingo na Dominikanie i tam słuch o niej zaginął. Obecne miejsce spoczynku Kolumba pozostaje kwestią sporną wśród badaczy.

Vasco da Gama

Źródło: www.wikipedia.org

Pochodził z rodziny szlacheckiej. Jego ojciec był Gubernatorem miasta Sine i sędzią Cercal. Vasco przyszedł na świat jako trzeci syn w rodzinie. Jako szlachcic odebrał staranne wykształcenie w Lizbonie, a w 1484 roku został żeglarzem. W latach 1484 – 1492 r studiował astronomię i nawigację w szkole w Evorze. W roku 1492 dowodził obroną kolonii portugalskiej na wybrzeżu Gwinei przed wojskami francuskimi. Zasłynął jednak jako pierwszy Europejczyk, który dopłynął z Europy do Indii.

Ważne jest tutaj lekkie tło historyczne. W XV w. szkoła nawigacji księcia portugalskiego Henryka Żeglarza poszerzyła wiedzę Portugalczyków o wybrzeżach Afryki. Celem w latach 60-tych tego stulecia stało się zatem okrążenie Afryki od południa i znalezienie drogi morskiej do Indii. W 1488 roku Bartolomeo Diaz dotarł do terytoriów dzisiejszego RPA podróżując z Europy. Z Indii natomiast do tych samych wód dopłynął inny Portugalczyk Pedro de Covihao. Pozostało tylko połączyć ze sobą te trasy.

Odkrycie drogi morskiej do Indii

Zadanie to powierzono Ojcu Vasco da Gamy, jednak ten zmarł jeszcze przed zakończeniem przygotowań. Zadania podjął się sam Vasco. Wyprawa rozpoczęła się 8 lipca 1497r. Da Gama opuścił Portugalię mając pod komendą cztery okręty. Pomimo, że trasa do Przylądka Dobrej Nadziei była już w tym czasie dość dobrze znana Vasco da Gama nie mógł zaliczyć wyprawy do łatwych. Problemami były silne sztormy, bunty załogi i szkorbut. 16 grudnia ekspedycja Portugalczyka minęła Fish Rver.

W styczniu dotarli zaś do dzisiejszego Mozambiku. W tym momencie Portugalczyk wynajął w Malindi pilota, który doprowadził statki do Kalikat (dziś Stan Kerala) w Indiach. Tam został przywitany z honorami przez Władcę Kalikat Samudiriego. Następnie toczyły się negocjacje handlowe – często bardzo napięte, ze względu na arabskich kupców, uważających go za wroga. Po negocjacjach uzyskano nie jasną umowę handlową, a Radża Kalikatu chciał aby w geście dobrej woli zostawił on część towarów w Kalikacie. Da Gama jednak przejrzał ten podstęp zamiast tego pozostawił w Indiach kilku ludzi z zadaniem prowadzenia faktorii handlowej. Droga powrotna ze względu na zimowe sztormy zajęła Portugalczykowi znacznie więcej czasu. Ostatecznie do Portugali powróciło we wrześniu 1499r jedynie 55 ze 160-170 członków załogi (głównie ze względu na szkorbut). Jednak wyprawa da Gamy przyniosła sukces. Do Portugali wróciły bowiem towary, które 60 krotnie pokryły koszty wyprawy.

Dalsze losy i śmierć Vasco Da Gamy.

Sam da Gama został mianowany Admirałem mórz indyjskich i później jeszcze dwukrotnie został wysłany do Indii. Za pierwszym razem chodziło o „załatwienie w sposób pokojowy lub nie” sporów z nowymi władcami Kalikatu. To zadanie również wykonał wzorowo prowadząc działalność piracką i pokonując Armadę Kalikatu. Po podbiciu portowego miasta został przez króla Portugalskiego mianowany hrabią Vidigueira . Zyskał też reputację człowieka, który umie „załatwić” problemy w Indiach. Trzecia podróż do Indii miała natomiast na celu osadzenie da Gamy jako nowego Wicekróla w Kalikacie. Jednak Vasco zmarł niedługo po dopłynięciu do Indii 24 grudnia 1524r.

Ferdinand Magellan

Źródło: www.wikipedia.org

Urodził się w miejscowości Sabrosa w 1480r jako jeden z trójki dzieci Pedra Rui de Magalhãesa, burmistrza miasta oraz Aldy de Mesquita. W wieku 12 lat Magellan zostaje paziem a następnie giermkiem na dworze Króla Jana II i królowej Eleonory. Mając lat 20 po raz pierwszy wypływa w rejs. Pierwszym były wyprawy Portugalskie do Południowej Azji – do Indii (1505-1507) i do Malakki (1509). W 1511 r brał udział w zdobyciu tego miasta.

Wyprawa dookoła świata

Po zmianie władzy w Portugalii w 1517 roku emigruje do Hiszpanii. Tam przedstawia Królowi Karolowi I projekt wyprawy morskiej na Wyspy Korzenne płynąc na zachód która wydaje się możliwa do spełnienia szczególnie w kontekście odkrycia przez Vasco de Balboę Oceanu Spokojnego i pogłosek o łączącym ją z Atlantykiem cieślinie.

Karol I zaakceptował plan Magellana i przeznaczył na wyprawę spore fundusze. Flota 5 statków wyruszyła z portu w San Lucar 20 września 1519r. Statki 10 stycznia dotarły do La Platy, czyli miejsca uznawanego za cieślinę łączącą Atlantyk z Oceanem Spokojnym. Magellan jednak skorygował ten błąd wykazując, że jest to jedynie ogromne ujście rzeczne. Obrał zatem kurs na południe i dopłynął w rejony dzisiejszej Patagonii, gdzie musiał sprostać buntowi załogi. Żeglując dalej wzdłuż wybrzeży Ameryki Południowej odkrył cieślinę na południe od Patagonii. Później została ona nazwana na jego cześć Cieśliną Magellana. Po 5 tygodniach żeglugi po tej niebezpiecznej Cieślinie 3 statki wypłynęły 28 listopada 1520r na Ocean, który ze względu na korzystną w momencie rejsu pogodę Magellan nazwał Mar Pacifico (Ocean Spokojny). 6 marca 1521 roku wyprawa Magellana dotarła do archipelagu Marianów w Mikronezji. Ze względu na kradzieże ładunku przez tubylców Magellan nazwał te wyspy wyspami złodziejskimi. Niedługo później dopłynął i odkrył Filipiny.

Śmierć Magellana i powrót wyprawy do domu

Magellan poległ 26 kwietnia 1521r, interweniując w sporze między ludnością lokalną na wyspie Macatan (poległ w pojedynku z ich królem). Po jego śmierci dowództwo przejął Juan Sebastián Elcaño. 8 listopada wyprawa dotarła do Maluków, gdzie mimo obecności Portugalczyków udało się zebrać duży ładunek korzeni. 18 grudnia z Maluków w drogę powrotną wyruszył tylko jeden zdolny do żeglugi statek i płynąc przez południową część Oceanu Indyjskiego (z daleka od tras Portugalskich), opływając Afrykę i przez Wyspy Zielonego Przylądka dociera do San Lucar 6 września 1522r. Spośród 237 os. załogi do Hiszpanii powróciło jedynie 18 os. Jednak zyski z przywiezionych towarów z nawiązką pokryły koszty związane ze stratami statków i załogi. Wyprawa Magellana była jedną z najważniejszych w historii. Po raz pierwszy opłynięto Ziemię dookoła, co dowiodło jej kulistego kształtu. Ponadto stanowiła ona potwierdzenie, że Kolumb nie dopłynął do Indii, ale odkrył nową niezbadaną jeszcze część świata.

James Cook

Źródło: www.wikipedia.org

Angielski Żeglarz i odkrywca. Urodził się 27 października 1728r w Marton w hrabstwie Yorkshire, jako syn szkockiego emigranta. Jako dziecko przeprowadza się na farmę w Great Ayton, gdzie uczęszcza do lokalnej szkoły.

Marynarka Handlowa i Wojenna

W wieku 14 lat po raz pierwszy został zaokrętowany w marynarce handlowej. Zaczynał od roli chłopca okrętowego. W trakcie służby doszedł do stopnia oficera (w 1752r) a w 1755r zaproponowano mu dowództwo okrętem handlowym. W międzyczasie sam doskonalił swoje umiejętności w dziedzinach algebry, trygonometrii, nawigacji i astronomii. Pomimo propozycji dowództwa zgłasza się na ochotnika jako marynarz w Królewskiej Marynarce Wojennej. Zostaje przydzielony do HMS „Eagle” pod dowództwem kapitana Hugh Pallistera. Rok później wybrany Bosmanem.

W tym czasie Wlk. Brytania przygotowywała się do Wojny siedmioletniej. W trakcie wojny Cook zajmował się kartografią. Szczególne zasługi przyniosło mu dokonanie pomiarów wybrzeży Nowej Fundlandii i wybrzeży u ujścia rzeki Św. Wawrzyńca. To zwróciło uwagę Admiralicji, która powierzyła Jamesowi dowództwo trzech brytyjskich wypraw dookoła Świata.

Pierwsza Wyprawa Cooka

Pierwsza z nich przypadała na lata 1768- 1771. Celem wyprawy było oficjalnie prowadzenie obserwacji astronomicznych na Tahiti. Nieoficjalnie Cook miał zbadać południową półkulę w poszukiwaniu Terra australis incognita , czyli nowego niezbadanego jeszcze kontynentu i umocnienie wpływów brytyjskich w regionie. W trakcie realizacji pierwszego z celów misji Cook zbadał pozostałe wyspy archipelagu, któremu nadano nazwę Archipelagu Towarzystwa. Potem z pomocą jednego z wyspiarzy z Tahiti, wyprawa dopłynęła do Nowej Zelandii, jako drugi z Europejczyków (Pierwszy był holender Abel Tasman w 1642r). Tam Cook dokładnie narysował mapy Nowej Zelandii i odkrył Cieślinę, nazwaną później Cieśliną Cooka.

Następnie obrał kurs na zachód, podróżując w kierunku obecnej Tasmanii. Jednak zniesiony bardziej na północ docierając do nieznanego lądu- Południowo- wschodniej części dzisiejszej Australii. Tam członkowie ekspedycji zebrali pierwsze dane dot. australijskiej flory i fauny. Wyprawa powróciła do Anglii w roku 1771.

Druga wyprawa Cooka

Druga wyprawa to lata 1772-1775, Celem ponownie było znalezienie Terra Australis. Przypuszczano, że jest ona położona bardziej na południe w stosunku do trasy pierwszej wyprawy. Tym razem w wyprawie brały udział dwa statki. Wobec założeń o bardziej południowym położeniu Terra Australis, II wyprawa Cooka była pierwszą ekspedycją która przekroczyła południowe koło podbiegunowe (i to dwukrotnie). Po napotkaniu pokrywy lodowej Cook stwierdził, że mityczny ląd południowy nie może istnieć, ale wysnuł też przypuszczenie że za barierą lodową może istnieć jakiś blok kontynentalny. Ponadto Cook zbadał jeszcze w trakcie wyprawy Nową Zelandię, oraz Tuamotu, Tonga i nowy archipelag, któremu nadał nazwę Nowe Hybrydy (Obecnie jest to Vanuatu). Wylądował też jako pierwszy w Nowej Kaledonii, odkrył kilka nowych wysp, w tym te nazwane później Wyspami Cooka.

Ostatnia wyprawa to lata 1776- 1780. Tym razem płynąc na wschód miał odnaleźć przejście północne między Azją a Ameryką Północną. Cook ponownie popłynął na Nową Zelandię, Tonga, Wyspy Cooka. W 1777 roku odkrył Wyspę Bożego Narodzenia (obecnie Kiritimati) a rok później archipelag Hawaje, który nazwał Sandwich. Dalej popłynął wzdłuż północno- zachodnich wybrzeży Ameryki zbadał wyspę Vancouver i brzegi Alaski. Następnie przez cieśline Beringa dotarł do 70 Stopnia i 40 min długości geograficznej północnej, gdzie napotkał poły lodu. Po zawróceniu popłynął na Hawaje, gdzie 14 lutego 1779 roku poległ w potyczce z lokalnymi plemionami. Wyprawa powróciła do Wlk. Brytanii w 1780 r.

Generalnie rzecz biorąc działalność Cooka w dziedzinie kartografii, w trakcie wypraw, zmieniła zupełnie ówczesne postrzeganie świata. James Cook przyczynił się też bardzo do poprawy warunków ówczesnych podróży morskich wprowadzając do diet marynarskich warzywa, w tym kiszoną kapustę, co znacznie ograniczyło np. skutki szkorbutu.

Marco Polo

źródło: http://www.pushtimea.ro

Ostatnim odkrywcą a raczej sławnym podróżnikiem jest Marco Polo. Wenecki kupiec i podróżnik. Urodził się w 1254 roku. Dokładnego miejsca urodzenia nie znamy. Prawdopodobne są dwa: Wenecja lub chorwacka wyspa Korčula (czyt. Korczula). Jego ojciec Niccolo był kupcem i to od ojca i wuja (Matteo) Marco poznawał tajniki handlu.

Warto tutaj powiedzieć, że ojciec przetarł szlak, który pokonał później jego syn. Jako kupiec wyruszył jeszcze przed urodzeniem syna na wschód i w momencie jego narodzin zarządzał faktorią rodu Polo w Konstantynopolu. Jednak pogarszająca się sytuacja polityczna przekonała ich do przenosin do innej siedziby rodu Polo (Sudaku na Krymie). Tam z kolei interesy komlikowali rabusie.

Postanowili zatem udać się jeszcze dalej na wschód gdzie trafili na dwory Berke-Chana (wnuka Czingis-Chana ) a następnie po podróży jedwabnym szlakiem dotarli na dwór Kubilaj-Chana w Chanbałyku (dzisiejszym Pekinie).

Kubilaj-Chan był bardzo ciekaw państw zachodu i chrześcijaństwa. Wypytywał o to nowych przybyszów. Po zaprzyjaźnieniu się z monarchą zostali przez niego wysłani z misją dyplomatyczną do Ojca Świętego. W 1268 roku dotarli do Akki i tam dowiedzieli się o śmierci Papieża. Wrócili więc do Wenecji.

Podróż Marco Polo do Chin.

Wyruszyli stamtąd w 1271r ponownie na dwór Chana. Tym razem zabierając ze sobą 17-letniego Marco. Obok celów handlowych powierzono im misję dyplomatyczną od Papieża Grzegorza X do Chana. W ten sposób rozpoczęła się Wielka Podróż Marco Polo po Azji. Ekspedycja dotarła do Pekinu cztery lata później. Tam przez 17 lat handlowali z Chinami. Ponadto Marco uzyskał przychylność Chana, który nie ufał zarówno Chińczykom, jak i Mongołom w jego kraju. Dzięki temu Marco szybko został zaufanym Kubilaj-Chana, co dało mu możliwość dalszych podróży po krajach Azji.

Zaufany Emisarjusz Kubilaj-Chana.

Jako wysoko postawiony urzędnik odbył rozliczne podróże na rzecz Chana. Pierwsza była podróż do Junnanu. Nie do końca wiadomo jaki był cel tej misji, jednak Marco wiedząc, że Chana interesuje wszystko sporządził z niej skrupulatne notatki, które przedstawił Chanowi po powrocie, co go bardzo zadowliło.

To rozpoczęło dalsze wysyłanie Marco w różne tereny Imperium Kubilaj-Chana. Celem podróży było często zbieranie informacji, pobór podatków. Dokładna trasa wędrówek Marco polo po Imperium nie jest znana, z jego relacji też nie jesteśmy w stanie jej odtworzyć. Najwięcej wiemy o jego pobycie w mieście Kinsaj (dzisiejsze Hangzhou).

Poselstwo z Persji i możliwość opuszczenia dworu.

Jednak wielkie Imperium Chana, ze względu na swoją różnorodność i wielką powierzchnie było coraz trudniejsze do rządzenia. Dodatkowo Kubilaj-Chan był już człowiekiem w podeszłym wieku. Jego śmierć spowodowałaby utratę przywilejów przez Rodzinę Polo, co mogliby przypłacić śmiercią. Marco został jednak wysłany do Indii, z misją dyplomatyczną. W trakcie tej podróży Marco opisał nie tylko dzisiejsze Indie ale również inne kraje w obrębie takie jak wyspy Sumatra, Sokotra i Zanzibar (ok. 200 lat przed Vasco da Gamą).

Po powrocie z Indii nadarzyła się okazja do opuszczenia dworu. Z podbitego przez Mongołów Lewantu(dziś Iran) przybyło poselstwo do Chana. Posłowie przynieśli wiadomość od króla (ilchana) Arguna w której prosi on Kubilaja o przysłanie mu księżniczki, która mogłaby zastąpić jego zmarłą żonę. Chan wyraził zgodę i wysłał z nimi księżniczkę Kokaczin. Posłowie jednak szybko powrócili na dwór Chana, gdyż ze względu na wojnę domową w Imperium Mongolskim drogi były nieprzejezdne. Postanowiono o podróży drogą morską, a Marco po powrocie z Indii zyskał opinię bardzo dobrego żeglarza. Udało mu się namówić Chana do wysłania z nim jego ojca i stryja.

Podróż rozpoczęła się w 1292r Kubilaj-Chan ponownie dał Europejczykom gwarancje bezpieczeństwa. Powierzył im również misję do Papieża i królów państw Europejskich. Ekspedycja składała się z 14 statków na pokładzie których było 600 os. poselstwa (nie licząc marynarzy). Po 18 miesiącach dorarli do perskiego portu Hormuz. Z 600 os. do portu dopłynęło jednak tylko 18 os. w tym rodzina Polo, jeden z Perskich Posłów i sama księżniczka.

Po 10 miesiącach pobytu w Persji rodzina Polo udała się w dalszą podróż do domu. Do Wenecji powrócili po 24 latach podróży w 1295r.

Uwięzienie i spisanie wspomnień

Trzy lata później po przegranej bitwie morskiej pod Korculą Marco Polo został pojmany przez Genueńczyków. W trakcie swojego uwięzienia Marco podyktował swoje wspomnienia i obserwacje z pobytu w Chinach. Zawarł w nich również zasłyszane relację z krajów w których sam nie był (Japonia, Madagaskar, Etiopia). Jego wspomnienia wywołały duże zainteresowanie we współczesnej mu Europie, jednak z drugiej strony część jemu współczesnych uznaje je za wyssane z palca. Wzmianki o Marcu nie ma bowiem w żadnym chińskim tekście historycznym z danego okresu. Natomiast w jego obronie przemawia fakt dokładnego opisu innych ważnych rzeczy takich jak np. struktura armii Chana, czy papierowe pieniądze (dodajmy, że wtedy w Europie płacono kruszcem(złoto. srebro) lub kosztownościami).

Jedno jest pewne czy prawdziwe czy nie opowieści Marco Polo stanowią jedno z największych źródeł średniowiecznych dot. wschodniej i południowej Azji. Stanowił on również inspirację dla kolejnych wypraw, odegrał istotną rolę w rozwoju średniowiecznej kartografii.

Sam Marco Polo po uwolnieniu z więzienia osiadł w Wenecji. Ożenił się z Donatą Badoer z którą miał 3 córki. Po śmierci Ojca i Stryja został dziedzicem Fortuny Polo. Zmarł w Wenecji między 8 a 9 stycznia 1324r dożywając sędziwego jak na tamte czasy wieku.

Podsumowanie

Reasumując, jak widać powyżsi wielcy odkrywcy walnie przyczynili się do tego jak postrzegamy dziś świat. Zrobili to zarówno dosłownie dokumentując swoje podróże na piśmie, lub w mapach,  jak również poprzez odkrycie nowych niezbadanych lądów i tras na świecie. Dodatkowo kochali to co robili i potrafili przekuć swoją pasję w sposób zarobku, co wtedy było dużo trudniejsze niż dziś.

I to tyle jeśli chodzi o artykuł. Mam nadzieję, że postaci przypadły Wam do gustu. Do zobaczenia w kolejnym wpisie.

Post Najbardziej Inspirujący Ludzie Świata cz. 10 pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.

Vehicle sharing- co to takiego?

Zacznijmy od tego czym jest Vehicle sharing? Jak sama nazwa wskazuje jest to współdzielenie pojazdów. Najczęściej mówi się o nim w postaci Carsharingu, czyli współdzielenia samochodów z innymi użytkownikami.   Jest to forma wypożyczenia auta na bardzo krótki czas (często na minuty/ godziny). Początków tego zjawiska trzeba szukać w Zurichu w 1948r. Nie było to co prawda zjawisko na tą skalę co obecnie jednak stanowiło zalążek dla współczesnego modelu. Rozkwit Carsharingu pojawił się wraz z rozwojem technologii i pojawieniem się Internetu, Smartphone’ów i aplikacji mobilnych.

Dziś szacuje się, że Carsharing w 2020 r w skali światowej przyniesie przychód rzędu 6,2 Miliarda US$.

Jak to działa?

Zanim przejdziemy do konkretów dotyczących tej usługi w Warszawie. Pokażemy schemat działania takiej usługi. Generalnie rzecz biorąc jeśli chcemy skorzystać z takiej usługi, potrzebujemy Smartphona z dostępem do Internetu. Pobieramy na niego aplikację interesującego nas Operatora (lub wszystkich :P).

Potem musimy założyć konto w aplikacji. Zazwyczaj wymaga się od nas wypełnienia kwestionariusza, podania podstawowych danych takich jak Imię, Nazwisko, email, czy nr. karty płatniczej. Dodatkowo musimy dostarczyć Operatorowi zdjęcie dokumentu potwierdzającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów (Prawo jazdy lub Dowód osobisty ). Czasami w celu weryfikacji wymaga się również od nas przesłania symbolicznej kwoty, celem weryfikacji konta. Sama weryfikacja trwa klika godzin.

Teraz możemy już korzystać z aplikacji. Zazwyczaj wygląda to tak, że Mamy dostępną strefę, skąd możemy zabrać auto i gdzie możemy je zostawić. Zazwyczaj rezerwujemy auto, po czym mamy 15-20 min. na dotarcie do niego. Gdy już do niego dotrzemy możemy za pomocą aplikacji otworzyć pojazd. W momencie otwarcia pojazdu mamy dostęp do pełnej jego funkcjonalności. Czasami pierwsze 2-3 min jazdy jest darmowe, bo przed przejazdem powinniśmy wypełnić kwestionariusz i sprawdzić pojazd przed jazdą. Potem następuje przejazd. Po zakończonej jeździe odkładamy wszystko na swoje miejsce. Wychodzimy, zamykamy auto kończąc wynajem w aplikacji i tyle. Należność za „kurs ” zostaje ściągnięta z karty, którą podaliśmy przy rejestracji.

Jednocześnie przy parkowaniu pojazdu zadbajmy po pierwsze o to, żeby zostawić go w strefie (za przeparkowanie pojazdu przez pracownika firmy jest dodatkowa opłata), po drugie o tym, żeby zostawić go w miejscu zgodnym z Prawem Ruchu Drogowego i ogólnodostępnym – nie np. na strzeżonym czy „zamkniętym” parkingu.

Kogo jeśli chodzi o Vehicle sharing mamy w Warszawie?

W Warszawie mamy czterech dostawców usług współdzielenia pojazdów. Trzy z nich przeznaczone są dla posiadaczy prawa jazdy. Z ostatniej może korzystać każdy pełnoletni mieszkaniec Warszawy. Są to odpowiednio 4mobility, Traficar i Panek oferujące możliwość wynajmu samochodu oraz Blinkee czyli elektryczne skutery na minuty.

W dalszej części tekstu przedstawię pokrótce zarys konkretnych usług. Zastrzegamy natomiast, że kwestie cenowe usług są aktualne na dzień pisania tego artykułu. Jeśli czytasz go np. rok po jego publikacji. Wszystkie screeny z aplikacji możecie powiększyć klikając na nie.

4mobility

Zacznijmy od usług Carsharingowych. Pierwszą opcją jest aplikacja 4Mobility. Ta aplikacja jest ciekawa przez to, że zapewnia dwie możliwości wynajmu auta. Warto tu wspomnieć, że w momencie wejścia na rynek 4mobility była aplikacją tylko do wypożyczania aut w stacjach, co dziś jest jedną z opcji.

Pierwsza opcja to możliwość wypożyczenia auta „z ulicy”, czyli tzw. „system otwarty”. W aplikacji zaznaczono ją na pomarańczowo. Odbywa się to na zasadach opisanych przeze mnie wyżej. Przy rejestracji w 4mobility konieczna jest płatność z karty w wysokości 1 zł, celem weryfikacji konta. Jeśli zarezerwujesz auto to na dotarcie do niego masz 15 min. Potem klikasz w aplikacji na „Otwórz” wsiadamy i w schowku mamy kluczyk, dowód rejestracyjny i co ważne kartę paliwową (gdybyśmy musieli dotankować w trakcie wynajmu).

Druga opcja wynajmu to możliwość skorzystania ze stacji rozmieszczonych w Całej Warszawie (Aktualnie jest ich 11 rozsianych po całym mieście). W aplikacji oznaczono je kolorem zielonym. W takim wypadku zaznaczamy wcześniej kiedy będziemy potrzebować auta. Wybieramy konkretny dzień i przedział czasowy (15 min. interwały). Fajna opcja dla tych, którzy nie chcą szukać auta i mają stację w pobliżu domu lub miejsca pracy. Może natomiast zdarzyć się tak, że w danym czasie nie będzie wolnego auta w danej stacji. Wtedy natomiast, korzystamy z pierwszej opcji i wszystko gra :)

Kolejna fajna rzecz to różnorodność aut dostępnych zarówno w wersji wynajmu „otwartego” jak również w „stacjach”. Zależnie od auta zmieni się również cena za minutę wynajmu auta.

Źródło:http://4mobility.pl/#nasze-auta

W modelu otwartym ceny zaczynają się od 0,50 PLN za minutę, jeśli wynajmiemy Hyundaia i30, do 1,30 PLN/ min. jeśli chodzi o wynajem BMW i3 , czyli auta w pełni elektrycznego. Jednak to auto znajdziemy zgodnie z informacjami na stronie 4mobility tylko w ścisłym centrum Warszawy i tam należy go zostawiać. 4Mobility posiada też opłatę postojową (naliczaną jeśli zamkniemy auto aplikacją a nie skończymy wynajmu). Wtedy zapłacimy 0,12 PLN lub 0,16 PLN /min postoju zależnie od modelu.

W stacjach podobnie najtańszy jest Hyundai z analogiczną jak w wypadku wynajmu „otwartego” stawką 0,50 PLN/min. Najdroższe jest natomiast BMW 3, gdzie za minutę zapłacimy 0,90 PLN W wypadku wynajmu w stacji nie dolicza się opłaty postojowej – w założeniu auto wypożyczone jest w stacji i służy tylko przemieszczeniu się z pkt A do pkt B – wcześniej zaplanowanych.

Na sumę za „przejazd” składa się również opłata za kilometr, która kształtuje się na poziomie od 0,80 PLN/km do 0,90 PLN/km (BMW 3). Jeśli jesteście ciekawi jak to wygląda w przypadku konkretnych aut odwiedźcie tą stronę.

Traficar

Traficar to najmłodszy przedstawiciel warszawskich usług carsharingowych. Do Warszawy firma przyszła pod koniec 2017r, wcześniej działając w Krakowie.

W tym wypadku mamy tylko jedną opcję wynajmu, czyli „klasyczny” system. Odszukujemy samochód w aplikacji, klikamy zarezerwuj. Samochód jest dla nas dostępny przez 15 min. Gdy do niego dotrzemy skanujemy kod QR znajdujący się na szybie auta i w ten sposób otwieramy samochód. Następnie wsiadamy do środka i wypełniamy ankietę dot. stanu pojazdu z zewnątrz i w środku Ankieta to tak naprawdę 2-3 kliknięcia w Smartphone a mamy na nią 3 bezpłatne minuty wynajmu.

Jako że do dyspozycji mamy najnowsze Renault Clio nie mamy kluczyka jako takiego. W schowku znajdziemy natomiast kartę, START. Po zakończonej jeździe parkujemy na ogólnodostępnym parkingu, zostawiamy kartę w schowku, wychodzimy i zabieramy nasze rzeczy i kończymy wynajem. Wadą Traficara jako takiego jest natomiast brak karty paliwowej, co powoduje, że jeśli zabraknie nam paliwa to albo zostawiamy samochód i zmieniamy na taki z paliwem albo płacimy za nie z własnej kieszeni, za co dostaniemy też zwrot od Traficar.

Zachęcić może natomiast cena. W wypadku Traficar za każdy kilometr zapłacimy 0,80 PLN. Opłata za minutę jazdy to 0,50 PLN ,

a jeśli zostawimy naszego Traficara i pójdziemy na krótkie zakupy to za postój samochodu zapłacimy 0,10 PLN za minutę. Daje to koszty rzędu 13 zł za trasę z Pl. Hallera na Grochów, co jest przyzwoitym wynikiem.

Ostatnią rzeczą o której chciałbym wspomnieć w kontekście Traficar jest współpraca tej usługi z jednym z sieci handlowych, czyli z Factory. W Warszawie mamy dwa takie Outlety i współpraca polega na tym, że na parkingach tych sklepów są wydzielone miejsca dla Samochodów Traficar. To fajna opcja jeśli np. jeśli mieszkasz blisko Factory na Annopolu lub Ursusie J

Panek

Ostatni przedstawiciel carsharingu w naszym zestawieniu to Panek. Podobnie jak Traficar działa ona na zasadzie schematu zarezerwuj, dotrzyj w 15 min., dostań się z punktu A do Punktu B i zostaw auto. Tutaj do dyspozycji mamy Toyotę Yaris, co jest o tyle ważną informacją, że w przeciwieństwie do poprzedników jest to Hybryda, czyli jeśli komuś zależy szczególnie na ochronie środowiska to Panek zasługuję na 0,5 pkt. w tej kategorii. Warto też odnotować, że usługa przeszła znaczny lifting pod koniec zeszłego roku – podwojono flotę dostępnych aut z 300 do 600 egzemplarzy(stając się największym Warszawskim Usługodawcą Carsharingu) i poprawiono aplikację.

Model jest klasyczny Rezerwuj, dotrzyj, jedź, zostaw zapomnij. Podobnie do pozostałych wypożyczając auto najpierw je rezerwujemy, następnie mamy 15 minut na odnalezienie samochodu. W wypadku Panek Car Sharing wszystko (dosłownie) odbywa się z aplikacji.

Zatem jeśli znajdziemy nasz samochód otwieramy go aplikacją, potem wsiadamy wypełniamy ankietę (w ramach bezpłatnych 3 min. przejazdu) i jedziemy. Tak Panek nie ma nawet klasycznego kluczyka. W nowych Toyotach Yaris (Połowa floty Panka) wystarczy nacisnąć na przycisk POWER i możemy jechać. Fajna opcja szczególnie jeśli jedziesz Pankiem na zakupy. Dodatkowy plus takiego rozwiązania to fakt naliczania opłaty za postój już w momencie wyłączenia zapłonu, nie tak jak w wypadku konkurencji w momencie zamknięcia samochodu po wyjściu. W wypadku starych Yarisek „kluczyk” i instrukcja odpalenia jest w i na schowku. Panek jako jedyny ma auta z automatyczną skrzynią biegów, co jedni uznają za wadę, drudzy za zaletę.

W schowku znajduje się też karta paliwowa, a Panek zachęca nawet do oddawani zatankowanych aut. Jeśli mamy wykorzystane 25% paliwa i dotankujemy Panka do pełna to firma wpłaci na nasze konto w aplikacji 10 PLN w przeciągu 48h od momentu tankowania.

Po zakończeniu wynajmu kończymy go również w aplikacji, wcześniej oczywiście zabierając swoje rzeczy ze środka.

Jeśli chodzi o ceny to Panek jest zdecydowanie najtańszym z operatorów oferując cenę 0,50 PLN za min., 0,65 PLN za km. i 0,10 PLN za minutę postoju. Ciekawa sprawa to możliwość wynajęcia również na dłuższy okres (nawet 24h) i nie zapłacimy za niego kroci. Doba wynajmu samochodu Panek kosztuje 90 PLN + opłata za przejechane kilometry. System sam po trzeciej godz. jazdy sam przestaje mierzyć czas.

Na koniec jeszcze jeden Plus aplikacji Panek jest współpraca z portami lotniczymi w Modlinie i na Okęciu i na parkingach tych lotnisk są specjalne miejsca dla samochodów Panek.

Blinkee

Ostatnia aplikacja dotyczy wynajmu i współdzielenia skuterów na minuty. Aplikacja przeznaczona jest również dla osób które nie posiadają prawa jazdy. Jest jednak jedno obostrzenie. Mianowicie osoby te musiały ukończyć 18 rok życia i uzyskać dowód przed rokiem 2013.

Od 19 stycznia 2013 roku zmieniła się bowiem ustawa prawo o ruchu drogowym i wprowadzono prawo jazdy kategorii AM, które dotyczy maszyn dostępnych w programie Blinkee.

Sama idea aplikacji jest taka sama jak 3 przedstawionych powyżej. Jednak ta aplikacja jest warta wymieniania ze względu na fakt, że Skutery dostępne w Blinkee są w 100% elektryczne, czyli to opcja najbardziej eco-friendly. Dodatkowym plusem skuterów jest też fakt, że w wypadku korka można „śmignąć” między samochodami.

Zatem aby rozpocząć jazdę rezerwujemy skuter w aplikacji. Potem mamy 15 min. żeby do niego dotrzeć. Po dotarciu do skutera odpalamy go aplikacją, następnie klikamy zielony przycisk pod z prawej strony przy manetce gazu. W ten sposób otworzymy bagażnik, z którego możemy wyciągnąć kask i jednorazowy ochraniacz na głowę w kwestii higienicznej. Potem wsiadamy i ustawiamy lusterka. Zestawiamy skuter z nóżki i możemy jechać. Po zakończonym wynajmie stawiamy skuter na nóżkach, chowamy kask do bagażnika i zamykamy wynajem w aplikacji.

Cenowo to też najtańsza z opcji. Tutaj nalicza się tylko cenę za minutę jazdy i wynosi ona 0,59 PLN za każdą minutę. Jeśli decydujesz się na dłuższy wynajem zapłacisz max 69 PLN za dobę. Jeśli jesteś studentem zapłacisz 0,50 PLN za minutę. Ważne przy Blinkee jest zwrócenie uwagi na zasięg skutera, sami bowiem nie będziemy w stanie go „dotankować”.

Podsumowanie

Reasumując, vehicle sharing to bardzo fajna i dość tania opcja dla osób, które posiadają prawo jazdy, a nie mają swojego własnego auta w Warszawie. System zapewnia szaloną wygodę dla swoich użytkowników (niezależnie od tego, którego operatora wybierzesz). Cenowo jest to podobne a czasem nawet tańsze niż UBER czy Taxify (gdzie analogiczne przejazdy kosztują  2-3 PLN więcej), a po zaparkowaniu i zakończeniu wynajmu możemy zapomnieć o aucie. Reasumując jeśli masz prawo jazdy i chcesz wygodnie przemieszczać się po Warszawie oraz nie lubisz komunikacji miejskiej to powyższe systemy to coś godnego polecenia.

Post Vehicle sharing – alternatywa dla własnego samochodu w Warszawie. pojawił się poraz pierwszy w Coworking Warszawa Praga-Północ.